ΥΠΟΘΕΣΗ

Σε μια γειτονιά του Μιλάνου, η Ρόζα επιστρέφει στο σπίτι της με τα ψώνια από το σούπερ μάρκετ. Διηγείται στην φίλη της Μαρία τα περιστατικά που συνέβησαν στο κατάστημα με τον διευθυντή εξαιτίας της αύξησης των τιμών. Οι πελάτες κατάφεραν να πληρώσουν με τις παλιές τιμές φωνάζοντας «ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΩ, ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΩ». Η Ρόζα προσπαθεί να εξαφανίσει τις πολλές σακούλες με τα ψώνια σκεπτόμενη την αντίδραση του συζύγου της. Έτσι, τα βάζει κάτω από το κρεβάτι της και κάτω από το φόρεμα της Μαρίας. Όταν ο Τζοβάνι γυρνάει από το εργοστάσιο που δουλεύει, διηγείται στην Ρόζα τα όσα είδε να συμβαίνουν στο σούπερ μάρκετ. Δεν φαντάζεται ότι θα μπορούσε να ήταν η γυναίκα του μέσα σε αυτό, λέγοντας ότι αν το έκανε θα την χώριζε. Λίγο αργότερα, στο σπίτι τους έρχεται για έρευνα ένας αστυνόμος. Ο αστυνόμος πείθεται από το φτωχικό διαμέρισμα και φαγητό τους και δεν τους ερευνά. Επιπρόσθετα, κάθεται στο σπίτι και συζητά με τον Τζοβάνι για τα μέτρα λιτότητας των κυβερνήσεων. Λίγο πριν φύγει ο Τζοβάνι επιμένει να κάνει έρευνα ο αστυνόμος αλλά εκείνος αρνείται. Έπειτα, η Ρόζα φέρνει την Μαρία στο σπίτι της για την ψεύτικη εγκυμοσύνη της. Αλλά, επιστρέφει πάλι ο αστυνόμος που επιμένει να πάρει την έγκυο να γεννήσει…

Βιογραφικά στοιχεία για τον συγγραφέα 

Ο Ντάριο Φο (24 Μαρτίου 1926 ) είναι ένας Ιταλός θεατρικός συγγραφέας, ευθυμογράφος, ηθοποιός, θεατρικός σκηνοθέτης και συνθέτης. Πήρε το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας το 1997. Χρησιμοποιεί τεχνικές της κομέντια ντελ’ άρτε και συνεργάζεται στενά με τη σύζυγό του Φράνκα Ράμε.

 Πρώτα χρόνια

Ο Φο γεννήθηκε στο Λεγκιούνο-Σαντζιάνο, στην επαρχία του Βαρέζε, κοντά στην ανατολική πλευρά της λίμνης Λάγκο Ματζιόρε. Ο πατέρας του Φελίτσε ήταν διευθυντής των ιταλικών σιδηροδρόμων και η οικογένεια άλλαζε συχνά κατοικία λόγω των μεταθέσεων του. Ο Φελίτσε ήταν επίσης ερασιτέχνης ηθοποιός και σοσιαλιστής. Ο Ντάριο έμαθε την τέχνη της διήγησης απ’ την γιαγιά του και από Λομβαρδούς ψαράδες και φυσητές γυαλιού.

Το 1940, μετακόμισε στο Μιλάνο για να σπουδάσει αρχιτεκτονική στη Brera Art Academy, αλλά ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος τού χάλασε τα σχέδια. Η οικογένειά του πήρε μέρος στην αντιφασιστικό αγώνα και λέγεται πως βοηθούσε τον πατέρα του να φυγαδεύει πρόσφυγες και στρατιώτες των Συμμάχων στην Ελβετία. Κοντά στο τέλος του πολέμου, ο Φο στρατολογήθηκε στο στρατό της Δημοκρατίας του Σαλό, αλλά δραπέτευσε και κατάφερε να κρυφτεί για το υπόλοιπο του πολέμου.

Μετά τον πόλεμο, συνέχισε τις σπουδές αρχιτεκτονικής στο Μιλάνο. Εκεί αναμείχθηκε με τα λεγόμενα μικρά θέατρα (teatri piccoli), στα οποία άρχισε να παρουσιάζει τους αυτοσχέδιους μονολόγους του. Το 1950 άρχισε να εργάζεται στο θέατρο του Φράνκο Παρέντι, και σταδιακά εγκατέλειψε την εργασία του ως βοηθός αρχιτέκτονα.

 Η δεκαετία του ’50 και η σχέση με την Φράνκα Ράμε

Το 1951 ο Φο συναντάει τη Φράνκα Ράμε, γόνο θεατρικής οικογένειας, όταν δούλευαν μαζί στην παραγωγή της επιθεώρησης «Εφτά ημέρες στο Μιλάνο». Μετά από λίγο καιρό, αρραβωνιάστηκαν. Τον ίδιο χρόνο προσκλήθηκε να παρουσιάσει τη ραδιοφωνική εκπομπή Κοκορίκο στη RAI, το εθνικό ραδιόφωνο της Ιταλίας. Έκανε 18 σατιρικούς μονολόγους όπου μετέτρεπε βιβλικές ιστορίες σε πολιτική σάτιρα. Οι αρχές, σκανδαλισμένες, ακύρωσαν την εκπομπή.

Το 1953 γράφει και σκηνοθετεί το σατιρικό έργο Δάχτυλο στο μάτι (Il dito nell’occhio). Μετά από αρχική επιτυχία, η κυβέρνηση και η εκκλησία αντιδρούν και εν συνεχεία η θεατρική ομάδα με δυσκολία έβρισκε θέατρο όπου μπορούσε να παίξει. Παρ’ όλα αυτά, το έργο έτυχε θερμής υποδοχής απ’ το κοινό.

Η Φράνκα Ράμε και ο Ντάριο Φο παντρεύτηκαν στις 24 Ιουνίου 1954. Ο Φο δούλευε στο Μικρό Θέατρο (Piccolo Teatro) στο Μιλάνο και παρόλο που η σάτιρά του υπέφερε όλο και πιο πολύ απ’ τη λογοκρισία, συνέχιζε να παραμένει δημοφιλής.

Το 1955 ο Φο και η Ράμε δούλεψαν σε κινηματογραφικές παραγωγές στη Ρώμη. Ο Φο έγινε σεναριογράφος και δούλεψε σε πολλές παραγωγές, συμπεριλαμβανομένων και μερικών του Ντίνο ντε Λαουρέντις. Ο γιος τους Τζάκοπο, γεννήθηκε στις 31 Μαρτίου του ίδιου έτους. Η Ράμε δούλευε στο Τέατρο Στάμπιλε στο Μπολτσάνο. Το 1956 ο Φο κι η Ράμε έπαιξαν μαζί στην ταινία του Κάρλο Λιτσάνι, Ο περίεργος (Lo svitato). Κι άλλες ταινίες ακολούθησαν.

Το 1959 γυρίζουν στο Μιλάνο και ιδρύουν τη θεατρική ομάδα Ντάριο Φο Φράνκα Ράμε. Ο Φο έγραφε σενάρια, έπαιζε, σκηνοθετούσε, και σχεδίαζε τα κουστούμια και τα σκηνικά. Η Ράμε ανάλαβε τις διοικητικές δουλειές. Η ομάδα έκανε πρεμιέρα στο Μικρό Θέατρο και μετά άρχισε, για πρώτη φορά, τις ετήσιες τουρνέ της σ’ ολόκληρη την Ιταλία.

 Η δεκαετία του ’60 και η επιτυχία

Το 1960 κερδίζουν την εθνική αναγνώριση με το Οι Αρχάγγελοι δεν Παίζουν Φλίπερ στο θέατρο Οντεόν του Μιλάνο. Κι άλλες επιτυχίες ακολουθούν. Το 1961 τα θεατρικά έργα του αρχίζουν να παίζονται σε Σουηδία και Πολωνία.

Το 1962 γράφει και σκηνοθετεί την εκπομπή Καντσονίσιμα στη RAI. Ο Φο χρησιμοποιεί το σόου για να περιγράψει τη ζωή των απλών ανθρώπων και γρήγορα γίνεται επιτυχία. Ένα επεισόδιο για ένα δημοσιογράφο που σκοτώθηκε απ’ τη Μαφία ενόχλησε τους πολιτικούς που είχε ως συνέπεια ο Φο και η Ράμε να λάβουν απειλές κατά της ζωής τους και να μπουν κάτω από αστυνομική προστασία. Φεύγουν απ’ την εκπομπή όταν η RAI αρχίζει να λογοκρίνει το πρόγραμμα. Η ιταλική ένωση ηθοποιών καλεί τα μέλη της να αρνηθούν να τους αντικαταστήσουν. Απαγορεύεται η εμφάνισή τους στη RAI για τα επόμενα 15 χρόνια. Συνεχίζουν να παίζουν στο Οντεόν.

Το 1962 το έργο τους για τον Χριστόφορο Κολόμβο ενοχλεί ακροδεξιές ομάδες και προκαλεί βίαιες επιθέσεις. Το ιταλικό κομμουνιστικό κόμμα τούς προμηθεύει σωματοφύλακες.

Το La Signora e da buttare (1967) είχε σχόλια για τον πόλεμο του Βιετνάμ, τον Λι Χάρβι Όσβαλντ και τη δολοφονία του Κένεντι. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ το θεώρησε ασέβεια προς τον πρόεδρο Τζόνσον, και ο Φο δεν μπορούσε να βγάλει αμερικανική βίζα για πολλά χρόνια μετά.

Ο Φο έγινε διεθνώς διάσημος όταν το έργο του Οι Αρχάγγελοι δεν Παίζουν Φλίπερ παίχτηκε στο Ζάγκρεμπ (τότε στη Γιουγκοσλαβία).

Το 1968 ο Φο και η Ράμε ιδρύουν την θεατρική κολλεκτίβα Νέα Σκηνή (Associazione Nuova Scena) με κινούμενες σκηνές θεάτρου. Στο Μιλάνο μετέτρεψαν ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο σε θέατρο.

Ο Ντάριο Φο αφαίρεσε τα δικαιώματα που απαιτούνταν για να παιχτούν τα έργα του στην Τσεχοσλοβακία μετά την συντριβή της Άνοιξης της Πράγας από δυνάμεις της συνθήκης της Βαρσοβίας σαν διαμαρτυρία, και αρνήθηκε να δεχτεί τη λογοκρισία που απαιτούσαν οι Σοβιετικοί λογοκριτές. Οι παραγωγές έργων του στο Ανατολικό μπλοκ σταμάτησαν.

Το 1969 παρουσίασε για πρώτη φορά το Μίστερο Μπούφο, ένα θεατρικό έργο μονολόγων βασισμένο στη μείξη μεσαιωνικών έργων και τοπικών προβλημάτων. Είχε επιτυχία και έκανε 5.000 παραστάσεις ακόμα και σε γήπεδα. Ο Μίστερο Μπούφο επηρέασε πολλούς νέους ηθοποιούς και συγγραφείς: μπορεί να θεωρηθεί σαν η ιδρυτική στιγμή αυτού που οι Ιταλοί αποκαλούν αφηγηματικό θέατρο teatro di narrazione, ένα είδος θεάτρου στο οποίο δεν υπάρχουν ηθοποιοί που παίζουν ένα δραματικό ρόλο, ένα θέατρο παρόμοιο με το λαϊκό παραμύθι. Οι πιο διάσημοι Ιταλοί παραμυθάδες είναι οι Μάρκο Παολίνι, Λάουρα Κουρίνο, Ασάνιο Σελεστίνι, Ντάβιντε Ένια και Αντρέα Κοζεντίνο.

Η δεκαετία του ’70

Το 1970 ο Φο και η Ράμε άφησαν τη Νέα Σκηνή λόγω πολιτικών διαφορών. Ξεκίνησαν την τρίτη τους θεατρική ομάδα, Collettivo Teatrale La Comune.

Παρήγαγαν έργα (βασισμένα στον αυτοσχεδιασμό) για τα σύγχρονα προβλήματα με πολλές αναθεωρήσεις. Ο Τυχαίος Θάνατος ενός Αναρχικού (1970) ασκούσε κριτική στην κατάχρηση εξουσίας του συστήματος δικαιοσύνης. Ο Φο το έγραψε μετά από μια τρομοκρατική επίθεση από ακροδεξιούς στην Εθνική Αγροτική Τράπεζα (Banca Nazionale dell’Agricoltura) στο Μιλάνο. Το Φενταγίν (1971 ήταν ένα θεατρικό έργο για την ασταθή κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη και οι ηθοποιοί αποτελούνταν από πραγματικά στελέχη της PLO. Από το 1971 ως το 1985, η θεατρική ομάδα δώρισε μέρος των εισπράξεών της για την υποστήριξη απεργιών του ιταλικών συνδικαλιστικών οργανώσεων.

Το 1973 η ομάδα μετακομίζει στο Σινεμά Ροσίνι στο Μιλάνο. Όταν ο Φο άσκησε κριτική στην αστυνομία σε ένα από τα έργα του, ακολούθησαν αστυνομικές επιδρομές και η λογοκρισία αυξήθηκε. Στις 8 Μαρτίου, μια νεοφασιστική ομάδα απήγαγε τη Φράνκα Ράμε, βασανίζοντάς και βιάζοντας την. Η Ράμε επέστρεψε στη σκηνή μετά από δύο μήνες με νέους αντιφασιστικούς μονολόγους.

Αργότερα τον ίδιο χρόνο, η ομάδα κατέλαβε ένα εγκαταλελειμμένο εμπορικό κτίριο στο κέντρο του Μιλάνο και το ονόμασε Παλατάκι Liberty (Ελευθερία) (Palazzina Liberty). Άνοιξαν το Σεπτέμβρη με το Λαϊκός Πόλεμος στη Χιλή (Guerra di popolo in Cile), ένα έργο για μια εξέγερση ενάντια στην χιλιανή στρατοκρατική κυβέρνηση. Γράφτηκε μετά το θάνατο του Σαλβαντόρ Αλιέντε. Ο Φο συνελήφθη όταν προσπάθησε να αποτρέψει την αστυνομία να σταματήσει την παράσταση. Το έργο του Δεν πληρώνω! Δεν πληρώνω! 1974 ήταν μια φάρσα για το κίνημα αυτοδιαχείρισης όπου γυναίκες (και άντρες) έπαιρναν ότι ήθελαν από την αγορά, πληρώνοντας μόνο ότι μπορούσαν. Το 1975 έγραψε το Φανφάνι ράπιτο (Fanfani rapito) προς υποστήριξη ενός δημοψηφίσματος υπέρ της νομιμοποίησης της έκτρωσης. Τον ίδιο χρόνο αυτός και η Ράμε επισκέφτηκαν την Κίνα. Το 1975 ο Φο προτάθηκε για το βραβείο Νόμπελ για πρώτη φορά.

Το 1976 ο νέος διευθυντής της RAI προσκαλεί το Φο να κάνει ένα καινούριο πρόγραμμα, Το Θέατρο του Ντάριο (Il Teatro di Dario). Εντούτοις, όταν η δεύτερη έκδοση του Μίστερο Μπούφο παρουσιάζεται στην τηλεόραση το 1977, το Βατικανό το θεωρεί “βλάσφημο” και οι Ιταλοί ακροδεξιοί άρχισαν να γκρινιάζουν ξανά. Παρ’ όλα αυτά, η Φράνκα Ράμε, έλαβε το βραβείο IDI σαν η καλύτερη τηλεοπτική ηθοποιός.

Το 1978 ο Φο κάνει την τρίτη έκδοση του Μίστερο Μπούφο. Ξαναγράφει και σκηνοθετεί το Η Ιστορία ενός Στρατιώτη (La storia di un soldato), βασισμένο σε μια όπερα του Στραβίνσκι. Αργότερα διασκευάζει, επίσης, όπερες του Ροσίνι. Γράφει κι ένα έργο για το θάνατο του Άλντο Μόρο, το οποίο ποτέ δεν παίχτηκε δημόσια.

Οι δεκαετίες ’80 και ’90 και το βραβείο Νόμπελ

Το 1980 ο Φο και η οικογένεια του βρίσκουν ένα νέο καταφύγιο, το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Αλκατράζ (Libera Universita di Alcatraz), στους λόφους κοντά στο Γκούμπιο και την Περούτζια. Αγόρασαν την κοιλάδα κομμάτι-κομμάτι. Το “καταφύγιο”, επί του παρόντος, το διαχειρίζεται ο Τζάκοπο Φο.

Το 1981 το America Repertory Theater του Κέιμπριτζ προσκάλεσε τον Φο να πάρει μέρος στο Φεστιβάλ Ιταλικού Θεάτρου στη Νέα Υόρκη. Το υπουργείο εξωτερικών των ΗΠΑ αρχικά αρνήθηκε να του παραχωρήσει βίζα αλλά αργότερα, το 1984, συμφώνησε να του δώσει μία για 6 μέρες μετά από διαμαρτυρίες Αμερικανών συγγραφέων. Το 1985 τους παραχωρήθηκε ακόμη μία και έπαιξαν στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, στο θέατρο του πανεπιστημίου του Νιού Χέιβεν, στο Κέντρο του Κένεντι στην Ουάσινγκτον, στο Θέατρο των Εθνών στη Βαλτιμόρη και στο θέατρο Τζόυς της Νέας Υόρκης.

Το 1989 έγραψε το Γράμμα απ’ την Κίνα (Lettera dalla Cina) σε διαμαρτυρία για τη σφαγή στην πλατεία Τιενανμέν. Τον ίδιο χρόνο ήταν ο πρώτος Ιταλός που σκηνοθέτησε στην Κομεντί Φρανσέζ (Comedie Francaise).

Το 1981 πήρε το βραβείο Σόννινγκ απ’ το πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, το 1985 το βραβείο Premio Eduardo, το 1986 το βραβείο Όμπι στην Νέα Υόρκη και το 1987 το βραβείο Agro Dolce. Στις 9 Οκτωβρίου του 1997 τού απενεμήθη το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας.

Στις 17 Ιουλίου του 1995, ο Φο έπαθε ένα εγκεφαλικό επεισόδιο και έχασε σχεδόν όλη την όρασή του. Η Ράμε τον αντικατέστησε στις παραγωγές για ένα διάστημα. Ο Φο ανένηψε σε ένα χρόνο.

Στα έργα του έχει ασκήσει κριτική, μεταξύ των άλλων, στην πολιτική της Καθολικής εκκλησίας για τις αμβλώσεις, τις πολιτικές δολοφονίες, το οργανωμένο έγκλημα, την πολιτική διαφθορά και το Μεσανατολικό. Τα έργα του συχνά βασίζονται στον αυτοσχεδιασμό, στο ύφος της commedia dell’arte. Κάποια έχουν μεταφραστεί σε 30 γλώσσες.

Το 2006, ο Φο έκανε μια αποτυχημένη προσπάθεια να εκλεγεί δήμαρχος του Μιλάνο, την πιο σημαντική, οικονομικά πόλη της Ιταλίας. Ο Φο, που πήρε πάνω απ’ το 20% των ψήφων, υποστηριζόταν από την Κομμουνιστική Επανίδρυση.

Εργογραφία

- Δάχτυλο στο μάτι (Il dito nell’occhio, 1953 )

- Οι Αρχάγγελοι δεν Παίζουν Φλίπερ (Gli arcangeli non giocano a flipper, 1959 )

- Είχε δυο Πιστόλια (με Άσπρα και Μαύρα Μάτια) (Aveva due pistole dagli occhi bianchi e neri, 1960 )

- Αυτός που Κλέβει ένα Πόδι Έχει Τύχη στην Αγάπη (Chi ruba un piede θ fortunato in amore, 1961)

- Μίστερο Μπούφο (Mistero Buffo, 1969)

- Ο Εργάτης Ξέρει 300 Λέξεις το Αφεντικό 1000, Γι’ αυτό Είναι Αφεντικό (L’operaio conosce 300 parole il padrone 1000 per queato lui e il padrone, 1969)

- Ο Τυχαίος Θάνατος ενός Αναρχικού (Morte accidentale di un anarchico, 1970)

- Φενταγίν (Fedayin, 1971)

- Δεν Πληρώνω! Δεν Πληρώνω! (Non si paga, non si paga!, 1974)

- Η Μαριχουάνα της Μαμάς Είναι πιο Γλυκιά (La marijuana della mamma θ la piu bella, 1976)

- Όλο Σπίτι, Κρεβάτι κι Εκκλησία (Tutti casa letto e chiesa, 1977 )

- Η Ιστορία μιας Τίγρης κι Άλλες Ιστορίες (Storia della tigre et altre storie, 1978 )

- Η Όπερα του Ζητιάνου, (L’opera dello sghignazzo, 1981 )

- Μια Μάνα (Una madre, 1982 )

- Το Ανοιχτό Ζευγάρι (Coppio aperta, 1983)

- Ελισάβετ: Γυναίκα Κατά Λάθος (Quasi per caso una donna: Elisabetta, 1984)

- Το Ημερολόγιο της Εύας (Diario di Eva, 1984)

- Ένας Ήταν Γυμνός κι ο Άλλος Φόραγε Φράκο (L΄uomo nudo e l΄uomo in frak, 1985)

- Ο Πάπας και η Μάγισσα (Il papa e la strega, 1989)

- Ο Ανώμαλος Δικέφαλος (L’anomalo Bicefalo, 2003)

Του Kristin Bricker στο Upside Down World

Στις 3 Φεβρουαρίου, περίπου 300 αστυνομικοί διέλυσαν μια συνάντηση αυτοχθόνων υποστηρικτών των Ζαπατίστα στο San Sebastian Bachajón της Chiapas και συνέλαβαν 117 εξ αυτών. Οι συλλήψεις πυροδότησαν διαμαρτυρίες στο Μεξικό αλλά και σε προξενεία του στον υπόλοιπο κόσμο, που οδήγησαν την κυβέρνηση της Chiapas να απελευθερώσει τους περισσότερους από τους κρατούμενους. Παρόλαυτα, πέντε αυτόχθονες της φυλής Tzeltal, που τώρα πια είναι γνωστοί ως «Bachajón 5», παραμένουν στη φυλακή. Ο ένας κατηγορείται για φόνο, ένας άλλος για απόπειρα δολοφονίας, ενώ και οι πέντε κατηγορούνται για εγκλήματα κατά της ειρήνης.

Οι υποστηρικτές των Ζαπατίστα στο Bachajon συμμετέχουν στην Άλλη Καμπάνια, που ξεκίνησε από τον Ζαπατιστικό Εθνικοαπελευθερωτικό Στρατό (EZLN) με σκοπό να σχηματίσει εθνικές και παγκόσμιες συμμαχίες με αριστερές οργανώσεις και κινήματα. Οι συλλήψεις έχουν να κάνουν με μια αντιπαράθεση ανάμεσα σε αντίπαλες αυτόχθονες ομάδες, που έλαβε χώρα την προηγούμενη μέρα στο San Sebastian Bachajon, το οποίο είναι ένα ejido  –δηλαδή αυτοδιαχειριζόμενη κοινοτική γη. Ο Marcos García Moreno, ένα μέλος του ejido που ανήκε στη φατρία που συμμαχεί με την κυβέρνηση, σκοτώθηκε από πυροβολισμό κατά τη διάρκεια της αντιπαράθεσης με μέλη του ejido που είναι υποστηρικτές της Άλλης Καμπάνιας.

Η κυβέρνηση κατηγορεί τους υποστηρικτές της Άλλης Καμπάνιας ότι δολοφόνησαν τον García Moreno και ότι προσπάθησαν να δολοφονήσουν και ένα δεύτερο άντρα που πυροβολήθηκε επίσης. Οι υποστηρικτές της Άλλης Καμπάνιας αρνούνται τις κατηγορίες. Λένε ότι ήταν άοπλοι και ότι φιλοκυβερνητικοί ejidatarios ήταν αυτοί που πυροβολούσαν στον αέρα κατα τη διάρκεια της αντιπαράθεσης.

Η κυβέρνηση προσπάθησε να χρωματίσει τη διαμάχη ως διένεξη μεταξύ αντίπαλων αυτόχθονων φατριών για τον έλεγχο στο εκδοτήριο εισιτηρίων που υπάρχει στην είσοδο για τους καταρράκτες της Agua Azul, έναν από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς στην Chiapas. Όμως, οι υποστηρικτές των «Bachajón 5» και οι δικηγόροι τους από το Fray Bartolome de las Casas Human Rights Center («Frayba») λένε ότι έχουν αποδείξεις ότι η διένεξη για το εκδοτήριο είχε σχεδιαστεί έτσι ώστε να υπάρξει κυβερνητική παρέμβαση και αστυνομική κατάληψη της περιοχής. Υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση ενορχήστρωσε την αντιπαράθεση στο εκδοτήριο, πως ήταν ένα «πρόσχημα για να καταλάβει το Κέντρο Οικοτουρισμού Καταρρακτών της Agua Azul και να εξυπηρετήσει τα διακρατικά της συμφέροντα και σχέδια».

Σύμφωνα με κυβερνητικά έγγραφα που διέρρευσαν και δημοσιοποίησε η Frayba, η κυβέρνηση σχεδιάζει να παραχωρήσει σε πολυεθνικές εταιρίες την άδεια να χτίσουν ένα οικοτουριστικό ξενοδοχείο εκατομμυρίων δολαρίων σε γη αυτοχθόνων. Η παρουσίαση Powerpoint που διέρρευσε με τίτλο Στρατηγική Ανάπτυξης στους Καταρράκτες των Palenque-Agua Azul και η οποία ετοιμάστηκε από μια συμβουλευτική εταιρία των ΗΠΑ, αναφέρει:

«Το κράτος και η τοπική κυβέρνηση πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι τουρίστες που επισκέπτονται την Chiapas και το Palenque θα νιώθουν ασφάλεια και προστασία. Το κίνημα των Ζαπατίστα είναι ακόμα στενά συνδεδεμένο με την Chiapas… Πολλοί που δεν γνωρίζουν την περιοχή θεωρούν την Chiapas μη ασφαλή… Το κράτος πρέπει να προστατέψει τους κατασκευαστές και τους διαχειριστές του ξενοδοχείου από την αντίληψη περί πολιτικής αστάθειας… Πρωτού να προσελκύσει επενδυτές, το κράτος πρέπει να επιλύσει τα προβλήματα κυριότητας και πρόσβασης στη γη. Η κυριότητα των παρακείμενων εδαφών στους καταρράκτες είναι ζωτικής σημασίας…»

Το Bolom Ajaw, μια μικρή κοινότητα που δημιουργήθηκε από τους Ζαπατίστα μετά τον ξεσηκωμό του 1994, βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το προτεινόμενο ξενοδοχείο –τα χωρίζει το ποτάμι. Το ejido του San Sebastian Bachajón, σπίτι για λίγες εκατοντάδες μέλη της Άλλης Καμπάνιας και υποστηρικτές των Ζαπατίστα, βρίσκεται μόλις έξω από την Agua Azul. Ο εθνικός δρόμος που οδηγεί στους καταρράκτες της Agua Azul διασχίζει το ejido του Bachajón. Ο προτεινόμενος αυτοκινητόδρομος που συμπεριλαμβάνεται στον Στρατηγικό Σχεδιασμό για τους Καταρράκτες Palenque-Agua Azul περνάει μέσα από το Bachajón και το Bolom Ajaw.

Η Διαμάχη της Agua Azul – Ιστορική αναδρομή

Πριν το 1994, οι εκτάσεις γύρω από τους καταρράκτες της Agua Azul αποτελούσαν αγροκτήματα που ανήκαν σε πλούσιους και τα δούλευαν υποαμειβόμενοι και κακομεταχειρισθέντες αυτόχθονες αγρότες. Όταν το 1994 οι Ζαπατίστα πήραν τα όπλα, 96 από εκείνους τους αυτόχθονες αγρότες εκδίωξαν τους πλούσιους γαιοκτήμονες και κατέλαβαν τη γη που δούλευαν για γενιές. Σαν αποτέλεσμα, οι Ζαπατίστα και οι υποστηρικτές τους ελέγχουν αρκετή από τη γη μέσα και έξω από αυτό που είναι τώρα η προστατευόμενη περιοχή της Agua Azul.

Το 2001, η Μεξικανική κυβέρνηση έκανε σαφές ότι δεν πρόκειται να τηρήσει τις δεσμεύσεις της, γνωστές ως San Andres Accords, που, αν εφαρμόζονταν, θα έδιναν αυτονομία στους ιθαγενείς του Μεξικού. Σαν απάντηση, ο EZLN άρχισε να εφαρμόζει μονομερώς την συμφωνία San Andres Accords. Άρχισε να αναδιανέμει ακαλλιέργητη ανακτηθείσα γη σε ακτήμονες Ζαπατίστα από άλλες περιοχές, όπως ήταν οι οικογένειες που ίδρυσαν το Bolom Ajaw δίπλα στους καταρράκτες της Agua Azul.

To 2000, ο κυβερνήτης της Chiapas πρόσφερε ατομικούς τίτλους ιδιοκτησίας γης σε όλους τους αγρότες που έμεναν στα ανακτηθέντα εδάφη. Οι Ζαπατίστα ερμήνευσαν την προσφορά ως μια προσπάθεια να διαιρεθούν τα κολλεκτιβοποιημένα εδάφη και να επανέλθει η ανακτηθείσα περιοχή πίσω στη σφαίρα επιρροής της κυβερνήτης, κι έτσι απέρριψαν τους τίτλους ιδιοκτησίας. Όμως, πολλοί αυτόχθονες αγρότες που επωφελήθηκαν από τον ξεσηκωμό [του 1994] αλλά δεν ήταν Ζαπατίστα, πήραν τίτλους ιδιοκτησίας για τη γη τους, δημιουργώντας διχασμό ανάμεσα στις κοινότητες.

Περίπου εκείνη την εποχή, οι μη-Ζαπατίστα ιθαγενείς αγρότες, όπως αυτοί που τώρα ανήκουν στην Οργάνωση για την Υπεράσπιση των Δικαιωμάτων των Αυτoχθόνων και των Αγροτών (OPDDIC), επωφελήθηκαν από τη μειωμένη κυβερνητική καταστολή σε καταπατητές, και άρχισαν να καταλαμβάνουν εδάφη κοντά στους καταρράκτες της Agua Azul. Η OPDDIC είναι μια παραστρατιωτική οργάνωση από την Chiapas που η κυβέρνηση επίσημα της αναγνώρισε μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα. «Λίγο λίγο [η OPPDIC] πολλαπλασίαζε [τα εδάφη της] με ένα δυσανάλογο τρόπο, ώσπου έφτασαν να συνορεύουν με τα αγροτεμάχια των Ζαπατίστα, και [τότε] άρχισαν να εισβάλλουν», εξηγούν από τη Frayba. «Πρώτα [η OPDDIC εισέβαλε] σε εφτά εκτάρια καλλιεργημένης γης, και αργότερα στα εδάφη των καταρρακτών του Bolom Ajaw, με την πρόθεση να γίνουν δικαιούχοι στα τουριστικά σχέδια που έχουν καταστρωθεί για εκείνη την περιοχή».

Ο διχασμός ανάμεσα στις κοινότητες χειροτέρεψε όταν η κυβέρνηση άρχισε να προσφέρει πρότζεκτ «ανάπτυξης» σε όσους χωρικούς συμμαχούσαν μαζί της, όπως η Κοοπερατίβα Οικοτουρισμού Αυτόχθονων Tzeltal της Agua Azul – που είχε στενές σχέσεις με την OPDDIC και διαχειρίζεται την τουριστική περιοχή των καταρρακτών της Agua Azul με τη βοήθεια γενναιόδωρων κυβερνητικών επιδοτήσεων. Η OPDDIC, μέλη της Κοοπερατίβας Οικοτουρισμού και ντόπιοι αγρότες που συνδέονται με το PRI (ένα από τα ισχυρότερα πολιτικά κόμματα του Μεξικού), έχουν εξαπολύσει ένοπλες επιθέσεις εναντίον του ζαπατιστικού Bolom Ajaw με σκοπό να τους διώξουν. Η πιο πρόσφατη επίθεση συνέβη τον Φεβρουαρίου του 2010, όταν η OPDDIC έστησε ενέδρα στους Ζαπατίστα που προσπαθούσαν να ανακαταλάβουν αγροτεμάχια στη Bolom Ajaw, που η OPDDIC είχε καταλάβει τον προηγούμενο μήνα. Η αντιπαράθεση είχε ως αποτέλεσμα ένα νεκρό μέλος της OPDDIC, το οποίο υποστηρίζουν οι Ζαπατίστα ότι χτυπήθηκε από φίλια πυρά καθώς η OPDDIC περικύκλωσε το Bolom Ajaw και άνοιξε πυρ από διάφορα σημεία εντός της κοινότητας.

Ο διχασμός ανάμεσα στους κατοίκους της περιοχής Agua Azul οδήγησε σε διαφωνίες σχετικά με το πώς ξοδεύονται τα έσοδα από τον τουρισμό. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, οι υποστηρικτές της Άλλης Καμπάνιας και τα φιλικά προσκείμενα στην κυβέρνηση μέλη του ejido, να βρίσκονται σε μια μόνιμη διαμάχη για το ποιος έχει το δικαίωμα να χρεώνει εισιτήριο για την είσοδο στην τουριστική περιοχή της Agua Azul. Το εκδοτήριο εισιτηρίων έχει αλλάξει χέρια αρκετές φορές, και συχνά, οι τουρίστες πρέπει να πληρώσουν δύο φορές εισιτήριο στις διαφορετικές ομάδες αγροτών ώστε να μπούν στην Agua Azul.

Το 2009, η αστυνομία της Chiapas έκανε έφοδο στο εκδοτήριο εισιτηρίων που ήλεγχαν οι της Άλλης Καμπάνιας και παρέδωσε στους φιλοκυβερνητικούς αγρότες το δικαίωμα να χρεώνουν είσοδο. Αργότερα εκείνη τη χρονιά, η Άλλη Καμπάνια ξαναπήρε το εκδοτήριο. Αυτό το Φεβρουάριο, τα γεγονότα που οδήγησαν στις μαζικές συλλήψεις των υποστηρικτών της Άλλης Καμπάνιας, ξεκίνησαν όταν τοπικά μέλη του κόμματος PRI επιχείρησαν για άλλη μια φορά να πάρουν τον έλεγχο του εκδοτηρίου.

Αναμέτρηση στην Agua Azul

Την 1^η Φεβρουαρίου του 2011, κάτοικοι της Bolom Ajaw παρατήρησαν δύο ελικόπτερα να πετούν χαμηλά πάνω από την κοινότητά τους. Τα ελικόπτερα ήταν άσπρα με κόκκινες και πράσινες ρίγες, αν και οι αυτόπτες μάρτυρες δεν μπορούσαν να διακρίνουν σε ποιον ακριβώς ανήκαν. Οι περιγραφές τους όμως ταιριάζουν με το ελικόπτερο της Πολεμικής Αεροπορίας που χρησιμοποίησε ο Πρόεδρος Felipe Calderón εκείνη τη μέρα, για να επισκεπτεί υπό κατασκευή τουριστικά θέρετρα του Υπουργείου Τουρισμού (FONATUR). Ο Calderón επισκέφτηκε το Palenque, όπου το Υπουργείο θέλει να χτίσει ένα ολοκληρωμένο τουριστικό κέντρο (που περιλαμβάνει το προταθέν ξενοδοχείο της Agua Azul) και έναν αυτοκινητόδρομο που θα διασχίζει το San Sebastián Bachajón και τη Bolom Ajaw.

Στις 2 Φεβρουαρίου –μια μέρα μετά αφού το ελικόπτερο πέταξε πάνω από τη Bolom Ajaw, 60 τοπικά μέλη του PRI κατέλαβαν το εκδοτήριο εισιτηρίων του Bachajón με μια αιφνιδιαστική επιδρομή. Η ομάδα είχε επικεφαλής τον Carmen Aguilar Gómez, πρώην ηγέτη της Τοπικής Οργάνωσης Παραγωγών Καφέ (ORCAO), μία από τις οργανώσεις αγροτών που έσπασαν την συμφωνία με τον EZLN και νομιμοποίησαν εδάφη που είχαν αναδιανεμηθεί.

Μετά την επίθεση, οι [υποστηρικτές της Άλλης Καμπάνιας από το] Bachajón ανασυντάχθηκαν και στις 14:30, 150 από αυτούς προσπάθησαν να ανακαταλάβουν το εκδοτήριο. «Ήμασταν οπλισμένοι με ραβδιά και μαχαίρια», ένας από αυτούς είπε στη Frayba. «Κανένας δεν είχε πιστόλι». Σύμφωνα με τους ίδιους, τα μέλη του PRI άρχισαν τότε να πυροβολούν με τα όπλα τους στον αέρα. Παρόλαυτα προχώρησαν και όταν έφτασαν στο εκδοτήριο, τα μέλη του PRI έφυγαν. Μιάμιση ώρα αργότερα ήλθε η πολιτειακή αστυνομία, συνοδευόμενη από τον Carmen Aguilar και αρκετά άλλα ηγετικά στελέχη της ομάδας του PRI. Η αστυνομία τους είπε ότι ένα μέλος του PRI είχε δολοφονηθεί, και κατέλαβε με την σειρά της το εκδοτήριο. Όλη η περιοχή έχει τώρα πολύ έντονη παρουσία της πολιτειακής αστυνομίας.

Στις 3 Φεβρουαρίου, η αστυνομία διέκοψε μια συνάντηση υποστηρικτών της Άλλης Καμπάνιας από το Bachajón. Ένας αξιωματικός ρώτησε αν συμφωνούν σε ένα τριμελή διάλογο με την κυβέρνηση και τα μέλη του PRI του ejido. Όταν απάντησαν όταν δε θα έπαιρναν μέρος στο διάλογο, η αστυνομία συνέλαβε 117 ανθρώπους που βρίσκονταν στην συνάντηση.

Στις 5 Φεβρουαρίου, η κυβέρνηση άφησε ελεύθερους 107 κρατούμενους και άσκησε διώξεις στους άλλους δέκα.

Μεθοδευμένη Σύγκρουση

Το κέντρο ανθρωπίνων δικαιωμάτων Frayba, οι δικηγόροι του οποίου έχουν αναλάβει την υπεράσπιση των «Bachajón 5», επιμένει ότι η αντιπαράθεση στα εκδοτήρια της Agua Azul αποτελεί μέρος της στρατηγικής της κυβέρνησης, ώστε οι αυτόχθονες κάτοικοι της Chiapas να αποποιηθούν των εδαφικών τους δικαιωμάτων. «Η γη, ως ένα απαραίτητο στοιχείο μιας αξιοπρεπούς ζωής, και η ξεκάθαρη άσκηση των συλλογικών δικαιωμάτων των αυτόχθονων πληθυσμών, είναι αντίθετη προς τα επιχειρηματικά σχέδια που ομοσπονδιακή και πολιτειακή κυβέρνηση έχουν υποσχεθεί σε ιδιώτες επενδυτές», υποστηρίζει η Frayba. Στην Agua Azul, «το Κράτος δεν παρενέβη για την αποφυγή διενέξεων. Αντ’ αυτού, οργάνωσε ένα σχέδιο για τον έλεγχο των εδαφών της περιοχής».

Επιπρόσθετα με την προαναφερθείσα παρουσίαση PowerPoint που διέρρευσε, όπου μια ιδιωτική εταιρία συμβούλων χαρακτηρίζει τους Ζαπατίστα ως πρόβλημα για την τουριστική βιομηχανία της Chiapas και υποστηρίζει ότι η «απόκτηση» της γης που κατέχουν δίπλα από στους καταρράκτες της Agua Azul είναι «ζωτική», η Frayba λέει ότι  ένας πληροφοριοδότης τους μίλησε για μυστικές συναντήσεις ανάμεσα στην κυβέρνηση και μέλη του PRI από το ejido. Σύμφωνα με τη Frayba: «Από τον Μάρτη του 2010, αξιωματούχοι της Γενικής Γραμματείας Διοίκησης της Chiapas – συμπεριλαμβανομένου του Υπουργού Noé Castañón León, πολιτικοί φορείς, αξιωματικοί της αστυνομίας και φιλοκυβερνητικά μέλη του ejido, έχουν πραγματοποιήσει μια σειρά συναντήσεων, στις οποίες έκαναν ένα πλάνο για την απόκτηση του εδαφικού ελέγχου της Agua Azul». Ο Carmen Aguilar Gómez, ο οποίος ηγούνταν της επίθεσης της 2ας Φεβρουαρίου στο εκδοτήριο, ήταν παρών στις συναντήσεις αυτές.

Σύμφωνα με τον πληροφοριοδότη της Frayba, o oποίος ήταν κι αυτός στις συναντήσεις, οι συμμετέχοντες συμφώνησαν σε ένα σχέδιο που θα είχε ως αποτέλεσμα την αγορά από την κυβέρνηση εδαφικής έκτασης που ανήκει τώρα σε φιλοκυβερνητικά μέλη του ejido αξίας 20 εκατ. πέσος (1.7 εκατ. δολάρια), προκειμένου να χτίστεί το ξενοδοχείο στην Agua Azul. Ο πληροφοριοδότης αναφέρει ότι η κυβέρνηση είπε στα παρόντα μέλη του ejido «να ψάξουν για ανθρώπους στην περιοχή που κατέχουν τίτλους ιδιοκτησίας γης».

Οι υποστηρικτές της Άλλης Καμπάνιας στο Bachajón έτυχαν ειδικής αναφοράς κατά τη διάρκεια των συναντήσεων. Η κυβέρνηση «επισήμανε ότι από αυτή τη στιγμή  [οι φιλοκυβερνητικοί ejidatarios] θα είναι ασφαλείς», αναφέρει ο πληροφοριοδότης. «Kαι αυτό, γιατί οι υποστηρικτές της Άλλης Καμπάνιας ήταν υπό καταδίωξη ως εγκληματίες που η  Frayba προστάτευε». Ενώ σε μια επόμενη συνάντηση συμφώνησαν ότι «μαζί θα έβρισκαν έναν τρόπο να εκδιώξουν την Άλλη Καμπάνια».

Οι συνωμότες αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν το υπο διεκδίκηση εκδοτήριο, με σκοπό να θέσουν το σχέδιό τους σε εφαρμογή. «Σύμφωνα με το σχέδιο, οι οργανώσεις θα οδηγούνταν σε σύγκρουση, οπότε η κυβέρνηση θα παρενέβαινε και θα καταλάμβανε η ίδια το εκδοτήριο». Τα μέλη του ejido διερεύνησαν πόσα άτομα διέθεταν για να πραγματοποιήσουν μια επιδρομή στο εκδοτήριο, και πόσοι άνθρωποι της Άλλης Καμπάνιας πιθανόν να κινητοποιούνταν για να το υπερασπιστούν. Στη συνέχεια, η κυβέρνηση και τα μέλη του ejido κατέληξαν στην ημερομηνία, κατά την οποία οι φιλοκυβερνητικοί θα καταλάμβαναν το εκδοτήριο. Σύμφωνα με τον πληροφοριοδότη, «ο Noé Castañón ρώτησε αν η πλειονότητα αυτών συμφωνούσαν να καταλάβουν το εκδοτήριο, και απάντησαν, ναι,  ακόμα κι αν έπρεπε να δώσουν τη ζωή τους».

Η συμπεριφορά της κυβέρνησης, μετά τα γεγονότα στα εκδοτήρια στις 2 Φεβρουαρίου, φαίνεται να επιβεβαιώνει τις μαρτυρίες του πληροφοριοδότη. Στις 6 Φεβρουαρίου, η πολιτειακή κυβέρνηση παρουσίασε το «Κέντρο Διαλόγου και Συντονισμού για τον Οικοτουρισμό της Agua Azul», το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως ένα διαπραγματευτικό χαρτί για την επίλυση της διένεξης. Εκπρόσωποι από την Agua Azul και το San Sebastian Bachajón παρεβρέθηκαν στο Κέντρο Διαλόγου, δημιουργώντας την εντύπωση ενός πραγματικού διαλόγου ανάμεσα σε αντίπαλες ομάδες. Ωστόσο, οι αντιπρόσωποι ήταν όλοι φιλοκυβερνητικοί, αφού οι υποστηρικτές της Άλλης Καμπάνιας αρνήθηκαν να συμμετέχουν. Μεταξύ των «συμφωνιών» στις οποίες κατέληξαν είναι οι ακόλουθες:

- «Μετά από αίτημα των κοινοτήτων, η αστυνομία θα έχει μόνιμη παρουσία».

- «Στη Frayba δε θα επιτραπεί να συμμετέχει (στις διαπραγματεύσεις), δεδομένου ότι προτρέπει μόνο στη βία και διαιρεί τις κοινότητες».

Το δεύτερο σημείο της «συμφωνίας» είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, διότι το Κέντρο Διαλόγου φιλοδοξεί να διευθετήσει τα ζητήματα ελέγχου και κυριότητας της γης που κατέχουν οι αυτόχθονες, αλλά εξαιρεί ρητά τους δικηγόρους των υποστηρικτών της Άλλης Καμπάνιας του Bachajon.

Σύμφωνα με τους «Bachajón 5», κρατούνται «όμηροι  από την πολιτειακή κυβέρνηση, ως ένα μέσο πίεσης να δεχτούμε το πρόγραμμα οικοτουρισμού τους και να τερματίσουμε την Άλλη Καμπάνια στα ejidos». Λένε ότι έχουν δεχτεί αρκετές επισκέψεις από κυβερνητικούς αξιωματούχους, οι οποίοι τους πιέζουν  να υπογράψουν την «συμφωνία» του Κέντρου Διαλόγου. O Domingo Pérez Álvaro, κατηγορούμενος για απόπειρα ανθρωποκτονίας, λέει ότι κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων στα εκδοτήρια, ήταν σε συνάντηση με τον José Manuel Morales, έναν κυβερνητικό αξιωματούχο από το Ocosingo της Chiapas, με τον οποίο προσπαθούσε να διαπραγματευτεί μια συμφωνία για τα εκδοτήρια. Ο Morales επισκέφθηκε τον Perez Alvaro στην φυλακή και σύμφωνα με πληροφορίες του είπε: «Αν υπογράψεις την συμφωνία, θα πω ότι ήσουν μαζί μου, και το κατηγορητήριό σου θα εξαφανιστεί».

Παγκόσμια Αλληλεγγύη

Κινητοποιήσεις έχουν πραγματοποιηθεί ανά τον κόσμο ως υποστήριξη στους φυλακισμένους του  Bachajón. To κίνημα για τη Δικαιοσύνη στο El Barrio (ΜJB, μια οργάνωση για τα δικαιώματα των ενοικιαστών και υποστηρικτές της Άλλης Καμπάνιας), κήρυξε την 7η Μαρτίου που μας πέρασε, Παγκόσμια Ημέρα Δράσης για την Απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων του San Sebastian Bachajón. Εκείνη την ημέρα, διαδηλώσεις σημειώθηκαν σε περιοχές έξω από το Μεξικό και σε δέκα άλλες χώρες, σαν  υποστήριξη των κρατουμένων του Bachajón.

Σε μια προσπάθεια να εμποδίσει τις διαμαρτυρίες, η κυβέρνηση απελευθέρωσε 5 από τους κρατούμενους λίγο πριν την Παγκόσμια Ημέρα Δράσης. Η χρηματοδοτούμενη από την κυβέρνηση της Chiapas επιτροπή ανθρωπίνων δικαιωμάτων(CEDH) αναφέρει ότι ενημέρωσε προσωπικά τους υποστηρικτές των κρατουμένων του Bachajón ότι οι άντρες είχαν αφεθεί ελεύθεροι με την ελπίδα ότι αυτό θα αποτρέψει έναν αποκλεισμό του οδικού δικτύου έξω από την Agua Azul. Λόγω του ότι 5 από τους συντρόφους τους ήταν ακόμη στη φυλακή, οι υποστηρικτές των κρατουμένων του Bachajón προχώρησαν στον αποκλεισμό στις 7 Μαρτίου. Σε απάντηση, η CEDH εξέδωσε μια δήλωση επικρίνοντας τους αλληλέγγυους: «Tα γεγονότα που συνέβησαν σήμερα, κατά τα οποία αποκλείστηκε η εθνική οδός μπροστά από το τουριστικό κέντρο των Καταρρακτών της Agua Azul, ανησυχεί την επιτροπή (CEDH), καθώς τέτοιες ενέργειες θα μπορούσαν να προκαλέσουν συγκρούσεις μεταξύ των κατοίκων της περιοχής και να προκαλέσει προβλήματα σε τρίτους, που είναι αμέτοχοι στη σύγκρουση αυτή».

Η CEDH λέει ότι πλέον 5 άντρες, γνωστοί και ως «Bachajón 5», παραμένουν στη φυλακή διότι βρέθηκαν θετικοί σε τεστ εντοπισμού υπολειμμάτων πυρίτιδας. Το δελτίο τύπου [της επιτροπής] δεν αναφέρει το γεγονός ότι οι άντρες συνελήφθησαν την επομένη της σύγκρουσης στα εκδοτήρια, και ότι το εν λόγω τεστ πραγματοποιήθηκε δύο μέρες αργότερα, στις 4 Φεβρουαρίου. Επιπλέον, οι δικηγόροι των κρατουμένων υποστηρίζουν ότι δεν τους παρείχαν κατάλληλους μεταφραστές κατά τη διάρκεια της κράτησης και των ανακρίσεων. Αντί να έχουν έναν ειδικό μεταφραστή από τα Tζελταλ στα Ισπανικά, κατά τη διάρκεια των ανακρίσεων μετέφραζαν οι αστυνομικοί υπάλληλοι του Palenque.

Το MJB συνεχίζει να πιέζει για την απελευθέρωση των υπολοίπων 5 κρατουμένων. Το κίνημα καλεί «5 Μέρες Παγκόσμιας Δράσης για τους Bachajon 5» στις 1-5 Απριλίου, για να απαιτηθεί η απελευθέρωση των υπολοίπων κρατουμένων. Το MJB αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια των 5 Ημερών Παγκόσμιας Δράσης για τους Bachajon 5: «ενώνουμε τις δυνάμεις μας και οργανώνουμε δράσεις – από τις περιοχές μας και ανάλογες μορφές πάλης – όπως πορείες, ενημερωτικές δράσεις στις γειτονιές, flyers, δημόσιες συζητήσεις, θέατρο, ελεύθερες διαλέξεις και οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα.

Tο πρωί της 8ης Απριλίου 2011, σύμφωνα με ανακοίνωση του MJB,  αυτόχθονες του ejido Bachajon επανακατέλαβαν τα εκδοτήρια. Την επόμενη μέρα, πάνω από 800 αστυνομικοί και κομμάντο του στρατού, απεσταλμένοι του προέδρου του κόμματος PAN Φελίπε Καλντερόν και του κυβερνήτη του κόμματος PRD Juan Sabines Guerrero, κατέφθασαν στην περιοχή των εκδοτηρίων και εκτόπισαν βίαια τους αυτόχθονες. Αμέσως μετά , τρεις αυτόχθονες εξαφανίστηκαν.

Στις 4 Απρίλη η Frayba εξέδωσε ανακοίνωση όπου αναφέρει ότι οι Bachajón 5 «είναι πολιτικοί κρατούμενοι, δεδομένου ότι σύμφωνα με έρευνές μας, δεν βρίσκονταν καν στο τόπο όπου έλαβαν χώρα τα γεγονότα».

1-5 Απριλίου, Κινήσεις αλληλεγγύης πραγματοποιήθηκαν  σε Μεξικό, Ινδία, Νότια Αφρική, Ιταλία, Αυστρία, Κολομβία, Φιλιπίννες, Γαλλία, Πουέρτο Ρίκο, Ελβετία, Καναδά, Ισπανία, Αργεντινή και ΗΠΑ.

• Σχετικό δημοσίευμα στα ελληνικά: Στις 8 Μαρτίου, μέρα της αγωνιζόμενης γυναίκας, οι συντρόφισσες εκφράζουν την αλληλεγγύη τους -> ανταπόκριση από Τσιάπας

Κάλεσμα αλληλεγγύης:

24 – 28 Απριλίου

5 Μέρες Παγκόσμιας Δράσης για τους Bachajón 5

Μηνύματα από το San Sebastian Bachajón:

Λίγα λόγια για τα ejidos αλλά και γενικότερα το ζήτημα της γης στο Μεξικό

http://debtocracy.gr

Νορντίν

26 χρονών, 3 χρόνια μετανάστης

«Όποιον από εμάς κι αν ρωτήσεις, κανείς δεν πρόκειται να σου πει τη χώρα καταγωγής του. Σ’ αυτόν τον αγώνμα είμαστε όλοι το ίδιο: μετανάστες. Γεννήθηκα και μεγάλωσα σε ένα μικρό χωριό. Πήγα σχολείο μέχρι τα 17 μου. Στην τελευταία τάξη του λυκείου αποφάσισα να τα παρατήσω. Δεν είχε κανένα νόημα, δεν υπήρχε καμία προοπτική. Το χωριό μου είναι μικρό και τα χώματά του άγονα. Παρ’ όλα αυτά, ο πατέρας μου και τα πέντε μου αδέρφια πάλευαν μ’ αυτά τα χωράφια νύχτα – μέρα. Ατελείωτες ώρες δουλειάς για λίγα χρήματα. Οι περισσότεροι συγχωριανοί μου τους μισούς μήνες είναι άνεργοι. Αν γεννηθείς φτωχός είσαι πάντα φτωχός. Από τα 20 μου ήθελα να φύγω. Το προετοίμαζα δύο χρόνια. Είχα δει την Ελλάδα στο ίντερνετ. Όμορφη χώρα, θα ζήσω καλά εκεί. Έτσι νόμιζα.

Δεν ήθελαν να φύγω· οι αδερφές κι η μάνα μου έκλαιγαν – γάμησέ τα. Η τελευταία βραδιά στο σπίτι… σαν να με έκλαιγαν ζωντανό. Σωστό ήταν – από τότε δεν με ξαναείδαν. Έφυγα μόνο με τα ρούχα που φορούσα. Έφτασα με αεροπλάνο στην Κωνσταντινούπολη κι από εκεί στον Έβρο. Πέντε φορές πέρασα τα σύνορα και πέντε φορές με γύρισαν πίσω. Θα προσπαθούσα και 50 αν χρειαζόταν. Είχα πληρώσει 5.000 ευρώ, η οικογένειά μου είχε ξεπαραδιαστεί για να ζήσω στην Ευρώπη. Για μένα δεν υπήρχε πίσω, μόνο μπροστά. Όταν πέρσι πέθανε ο πατέρας μου και δεν μπορούσα να πάω στην κηδεία επειδή δεν είχα χαρτιά, είπα “ώς εδώ”. Αύριο μπορεί να πεθάνει κι η μάνα μου, δεν γίνεται να μη νεκροφιλήσω ούτε κι εκείνη».

Αμπντούλ

27 χρονών, 6 χρόνια μετανάστης

«Η οικογένειά μου είναι μεγάλη, η μάνα μου γέννησε 9 παιδιά. Ο πατέρας μου ήταν στρατιωτικός κι όταν πήρε τη σύνταξή του άνοιξε ένα μικρό μπακάλικο. Η μάνα μου, όπως και οι αδερφές μου, δεν δουλεύουν, μένουν στο σπίτι και φροντίζουν την οικογένεια. Δύο από τα μεγαλύτερα αδέρφια μου είχαν ήδη φύγει για την Ευρώπη πριν από μένα. Τώρα ζουν στην Ιταλία και οι δυο, η αδερφή μου μάλιστα είναι παντρεμένη εκεί· ασφαλώς κι έχουν χαρτιά. Οι γονείς μου ήξεραν πως θα φύγω κι εγώ αργά ή γρήγορα, δεν ξαφνιάστηκαν καθόλου με την απόφασή μου. Τι να έκανα σε ένα χωριουδάκι κοντά στην έρημο, με δέκα μαγαζιά κι εκατό σπίτια; Έτσι σκεφτόμουν τότε, ότι η Ευρώπη θα μου προσφέρει μια καλύτερη ζωή. Όχι πλούσια, καλύτερη όμως. Έτσι, λοιπόν, μάζεψε χρήματα για το εισιτήριο και τον δουλέμπορο όλη η οικογένειά μου.

Έχω όλα τα ένσημα, έχω πληρώσει παράβολα και μου λένε πως η υπόθεσή μου θα εκδικαστεί σε 6 χρόνια. Εν τω μεταξύ, θα πρέπει κάθε φορά που βγαίνω από το σπίτι μου για να πάρω τσιγάρα να τρέμω μήπως με πιάσουν. Δοκιμάσαμε με όλους τους τρόπους, με δικηγόρους, με πορείες, με διαμαρτυρίες. Τίποτα δεν έγινε. Αυτό είναι το τελευταίο μας χαρτί. Αν δεν τα καταφέρουμε θα γίνουμε σαχίντ (μάρτυρες). Γιατί αυτόν τον αγώνα τον κάνουμε για τα χαρτιά, για την ελευθερία, για την αξιοπρέπεια».

Μουσταφά

27 χρονών, 6 χρόνια μετανάστης

«Ο πατέρας μου ήταν στρατιωτικός. Έχω πέντε αδερφές και τρεις αδερφούς. Το όνειρο μου ήταν να γίνω δικηγόρος. Διάβασα πολύ, έδωσα εξετάσεις και πέρασα στη Νομική. Όταν πια έφτασα στο τρίτο έτος της σχολής είχα ακούσει τόσες πολλές φορές από τους δουλέμπορους πόσο καλή είναι η ζωή εδώ, που πια είχα πειστεί να φύγω. Άλλωστε, έβλεπα κι όλους τους συμφοιτητές μου, ακόμα και τους αριστούχους, να μένουν άνεργοι για χρόνια. Η άλλη λύση ήταν να με ταϊζει ο πατέρας μου από τη σύνταξή του. Δεν το ήθελα με τίποτα. Κι έτσι αποφάσισα πως δεν πειράζει αν δεν γίνω επιστήμονας, αρκεί να είμαι αξιοπρεπής. Πήρα 5.000 ευρώ δάνειο από έναν τοκογλύφο για να πληρώσω το ταξίδι. Οι γονείς μου, παρόλο που φοβόντουσαν πολύ για μένα, στο τέλος συμφώνησαν. Νόμιζαν πως εδώ θα ζω εγώ καλά και θα στέλνω και χρήματα στα αδέρφια μου.

Χίλιες φορές το σκεφτήκαμε αν πρέπει να κάνουμε απεργία πείνας κι άλλες τόσες σκεφτήκαμε να κάνουμε πίσω. Χίλιες φορές είδαμε και τα προβλήματά μας. Όταν δεν έχεις χαρτιά είσαι αόρατος, ακόμα κι όταν πεθαίνεις».

Αχμέντ

28 χρονών, 7 χρόνια μετανάστης

«Στο χωριό μου ήμουν μαραγκός και το μοναδικό μέλος της οικογένειάς μου που είχε δουλειά. Από τα έξι μου αδέρφια δεν είχε μεροκάματο κανείς. Στη χώρα μου υπάρχει φτώχεια και δικτατορία, οι άνθρωποι λιμοκτονούν και δεν μπορούν να κάνουν τίποτα. Γυρνούσα τα βράδια σπίτι μου έπειτα από 10-12 ώρες δουλειάς με χρήματα που ίσα έφταναν για να φάμε όλοι. Αν έφταναν. Το σκεφτόμουν καιρό ότι πρέπει να φύγω, πρέπει να πάω κάπου όπου θα μπορώ να βοηθήσω και τους άλλους να επιβιώσουν. Δεν ήταν δύσκολο να βρω τον δουλέμπορο που θα με έφερνε εδώ· κυκλοφορούν στα χωριά και διαφημίζουν την Ευρώπη. Είχα έναν ξάδερφο που ζούσε 20 χρόνια εδώ, όμως την Ελλάδα δεν την είχα δει ούτε σε φωτογραφία. Μου ζήτησε 3.000 ευρώ. Στους δικούς μου δεν είπα κουβέντα. Απλώς άνοιξα την πόρτα και εξαφανίστηκα ένα πρωί. Ξανάκουσαν τη φωνή μου όταν πια είχα φτάσει στην Ελλάδα. Έμεινα άφωνος όταν αντίκρισα την Αθήνα. Ευρώπη! λέω, έτσι πρέπει να ζουν οι άνθρωποι».

Χαμίντ

32 χρονών, 3 χρόνια μετανάστης

«Είμαι παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών. Έχω να δω τον Γιασίν και τη Χαντίζα τρία χρόνια. Ευτυχώς υπάρχει και το Skype και τα βλέπω να μεγαλώνουν, αλλά δεν θέλω να παίρνω τηλέφωνο συχνά, η γυναίκα μου γκρινιάζει να γυρίσω πίσω. Να πάω πού; Δούλευα εργάτης στα χωράφια κι έπαιρνα 15 ευρώ για 10 ώρες δουλειάς, μπορεί και 12 ώρες. Η ζωή στο χωριό μου δεν ήταν ζωή, ήταν επιβίωση. Ζούσαμε όλοι μαζί σε ένα μικρό σπίτι: η μάνα μου, ο πατέρας μου, τα αδέρφια μου, η γυναίκα μου,τα παιδιά μου. Αν είσαι γυναίκα, μένεις σπίτι και κάνεις δουλειές, φροντίζεις τα παιδιά. Αν είσαι άντρας, ξυπνάς, πας στο χωράφι, δουλεύεις, γυρίζεις σπίτι, τρως, κοιμάσαι. Την επομένη πάλι το ίδιο. Το χειρότερο είναι όταν συνειδητοποιείς πως όλα αυτά δεν έχουν κανένα νόημα κι ότι τα παιδιά σου θα ζήσουν έτσι ακριβώς κι αυτά. Ο αδερφός μου έφυγε από το 2004 στην Ισπανία. Είναι νόμιμος εκεί, ζει καλά. Και λέω, θα πάω στην Ισπανία κι εγώ. Ο τρόπος ήταν να περάσω στην Ευρώπη από την Ελλάδα. Πήγα στην Πάτρα για να φύγω. Τρεις φορές κρύφτηκα κάτω από το φορτηγό, με έπιασαν και τις τρεις. Τώρα θέλω τα χαρτιά μου για να πάω πίσω στην πατρίδα μου, να δω τα παιδιά μου. Όταν αποφάσισα να φύγω για την Ευρώπη, όλοι μου έλεγαν: “Πού πας; Έχεις παιδιά, θα πνιγείς, θα σε σκοτώσουν στα σύνορα”. Επειδή έχω παιδιά δεν φοβήθηκα ούτε τη θάλασσα ούτα τα όπλα. Επειδή έχω παιδιά δεν φοβάμαι και τώρα».

Χασάν

30 χρονών, 6 χρόνια μετανάστης

«Ο πατέρας μου ήταν ταξιτζής. Έχω τρία αδέρφια. Κανένας άλλος δεν σπούδασε από την οικογένειά μου· όμως εγώ ήθελα τόσο πολύ να πάω στο πανεπιστήμιο. Ήξερα από τότε πως οι πτυχιούχοι δεν βρίσκουν δουλειά, πολύ περισσότερο όσοι σπουδάζουν ανθρωπιστικές επιστήμες, αλλά ήμουν 17 χρονών κι αγαπούσα με πάθος την Ιστορία. Πίστευα πως εγώ θα τα καταφέρω κι όχι μόνο θα περάσω στο πανεπιστήμιο, αλλά στο τέλος θα γίνω και καθηγητής, θα κάνω έρευνα, θα είμαι για πάντα χωμένος στις πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες. Στρώθηκα στο διάβασμα και πέρασα στους 10 πρώτους. Δεν έχασα ποτέ μάθημα, δεν έχασα ποτέ εξεταστική. Τελείωσα με άριστα. Μάλιστα, η διατριβή μου εκδόθηκε σε βιβλίο. Κι άρχισα να ψάχνω για μια θέση λέκτορα. Στην αρχή στα πανεπιστήμια της πρωτεύουσας, μετά σε όλα, μέχρι και σε κολέγια. Μετά από δυο χρόνια κατάλαβα πως μου έλειπε το βασικό προσόν: εμένα ο πατέρας μου δεν ήταν πανεπιστημιακός… Εγκατέλειψα το όνειρό μου. Λέω: Χασάν, τώρα πρέπει να επιβιώσεις, δεν είναι καιρός για όνειρα. Άρχισα να ψάχνω για μια οποιαδήποτε δουλειά. Σε μαγαζιά, σε εταιρείες, ακόμα και στο δήμο οδοκαθαριστής θα πήγαινα. Μετά κατάλαβα πως μου έλειπε ένα ακόμα προσόν: δεν είχα κανένα κονέ, δεν μπορούσα να βρω δουλειά πουθενά, ούτε στην καθαριότητα. Τότε αποφάσισα να φύγω. Ήθελα να έρθω ειδικά στην Ελλάδα: είχα διαβάσει τόσα στο πανεπιστήμιο, είχα δει ντοκιμαντέρ. Δεν το είπα σε κανέναν, το τελευταίο βράδυ που έφαγα με τους δικούς μου φερόμουν σαν να είναι οποιοδήποτε βράδυ.

Πέρασα αμέσως τα σύνορα και ήμουν τυχερός και μετά. Δεν έμεινα ποτέ χωρίς δουλειά· προσπαθούσα να έχω πάντα ένσημα, διότι ήθελα να ζήσω και να κάνω οικογένεια εδώ. Ήθελα πολλά παιδιά και μια γυναίκα να αγαπάω. Τώρα; Τώρα, αν δεν γίνει τίποτα, δεν με νοιάζει πια. Για τους δικούς σου, από την ώρα που φεύγεις μετανάστης είσαι ήδη νεκρός, στρώνουν κάθε βράδυ τραπέζι κι εσύ λείπεις. Τους είπα να με κλάψουν 40 μέρες, κι αυτό ήταν. Κι εμείς, αν πεθάνουμε, θα κοιμόμαστε για πάντα ήσυχοι. Όμως, αυτοί που δεν μας δίνουν μια σφραγίδα δεν θα κοιμούνται ήσυχοι ποτέ. Θέλω να πω και μια κουβέντα στους έλληνες φίλους που έκανα: Μπήκατε στην καρδιά μου. Ζήσαμε ευτυχισμένοι. Και σε όλους αυτούς που μας φέρθηκαν άσχημα, μας έφαγαν λεφτά: Σας τα χαρίζω. Σαν να μην έχει γίνει τίποτα. Αντίο σας».

από το άρθρο της Ντίνας Δασκαλοπούλου (dida@enet.gr) στο Έψιλον-20.02.11

Γράφει ο Nordin Thahma στον Καθρέφτη

Το όνομά μου είναι Νορντίν. Συνήθως, όταν συστήνομαι σε κάποιον Έλληνα, το προφέρω «Νουρεντίν», για να του είναι κάπως πιο οικείο… Μάλλον πιάνει αυτό, αν ο άλλος δεν έχει σοβαρό πρόβλημα με την απάντηση που παίρνει στην αμέσως επόμενη ερώτησή του: «Από που είσαι;»

Δεν έχει δουλειά στο Μαρόκο. Ποτέ δεν είχε, όσο θυμάμαι τον εαυτό μου. Αν είσαι φτωχός, πάντα θα είσαι φτωχός. Αν ο πατέρας σου είναι τους μισούς μήνες άνεργος, τότε κι εσύ θα είσαι το ίδιο. Γι’ αυτό έφυγα. Στην Ευρώπη τουλάχιστον, αν εγώ δουλέψω σκληρά σήμερα για να ζήσω με τα ελάχιστα, ο γιος μου που θα δουλέψει το ίδιο σκληρά θα έχει περισσότερα.

Εγώ ήρθα από το Μαρόκο το 2006. Πέρασα από Τουρκία. Δούλεψα ένα χρόνο στην Αθήνα, στην οικοδομή. Το δεύτερο αφεντικό μου μού έφαγε τα μεροκάματα δύο μηνών. Απλώς δεν μου τα έδωσε. Δεν μπορούσα να τον πιέσω ούτε να τον απειλήσω. Ήξερε ότι δεν έχω χαρτιά και ότι δεν μπορώ να απευθυνθώ πουθενά. Ακούστε κι αυτό: σ’ έναν φίλο και σύντροφο τώρα στην απεργία, ένας εργολάβος έφαγε 1500 ευρώ. Ο εργολάβος δεν ήταν Έλληνας. Μετανάστης κι αυτός, από τους «παλιούς» εδώ πέρα.

Τέλος πάντων, από το 2007 είμαι στα Χανιά. Τους πρώτους έξι μήνες δούλευα από δω και από κει… Όταν έβρισκα δουλειά. Μετά, ευτυχώς, βρήκα δουλειά σε εργολάβο που φτιάχνει δρόμους και μέχρι σήμερα ήμουν στο συνεργείο του. Χωρίς ένσημα, εννοείται. Του είπα ότι θέλω δύο μήνες να είμαι στην Αθήνα. Δεν ανέφερα τίποτα για απεργία πείνας και τέτοια. Φυσικά ο άνθρωπος θα βρει άλλον εργάτη τώρα στη θέση μου. Πάντως στην Κρήτη, αν κάποιος θέλει να δουλέψει, ακόμα υπάρχουν δουλειές να κάνει. Γι’ αυτό πήγα και εγώ εκεί.

Το 2008, στην απεργία πείνας, ήμουν στο δρόμο και φύλαγα τους δεκαπέντε απεργούς μαζί με πολλούς άλλους μετανάστες και Έλληνες. Μετά από αυτό, βρίσκομαι πάντα στο δρόμο σε διαμαρτυρίες και αγώνες που κάνουν οι μετανάστες στα Χανιά. Πολλοί μετανάστες από την κοινότητά μου σκεφτόμασταν να κάνουμε απεργία πείνας από το 2009. Θέλαμε να κάνουμε κάτι μεγάλο, κάτι που να ακουστεί. Είμαι πέντε χρόνια στην Ελλάδα. Κανείς δεν μπορεί να καταλάβει πώς είναι να φοβάσαι να περπατάς στο δρόμο μη σε πιάσει η αστυνομία, να μην μπορείς να πας στο νοσοκομείο όταν χτυπήσεις ή αρρωστήσεις. Δύο μέρες πριν πεθάνει, ο πατέρας μου με πήρε τηλέφωνο και μου ζήτησε να γυρίσω να με δει. Δεν μπορούσα να φύγω χωρίς χαρτιά. Δεν θέλω να ξαναπεράσω το ίδιο βάσανο αν συμβεί κάτι με τη μάνα μου. Αλλά ούτε μπορώ τώρα να της πω ότι κάνω απεργία πείνας στην Ελλάδα για να μπορέσω να την ξαναδώ. Από το 2009 μέχρι σήμερα, πολλοί μετανάστες σκέφτονταν το ίδιο με μένα, να κάνουν ένα μεγάλο αγώνα για να μπορούμε να ζούμε ελεύθεροι. Στην αρχή λέγαμε να τον κάνουμε στα Χανιά, όπου υπάρχουν οργανωμένοι μετανάστες που έχουν κάνει πολλή δουλειά με αγώνες και οι Έλληνες μας σέβονται, όπου υπάρχει το Φόρουμ Μεταναστών Κρήτης και πιο πολλή σιγουριά ότι δεν θα μας πειράξει η αστυνομία και οι φασίστες. Όταν όμως μαζευτήκαμε πολλά παιδιά γι’ αυτήν την ιστορία, αποφασίσαμε πως δεν μπορούμε τόσοι πολλοί άνθρωποι να κάνουμε απεργία πείνας στα Χανιά. Είπαμε πως στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη θα υπάρχουν πιο πολλοί άνθρωποι για να μας υποστηρίξουν. Και πιο γρήγορα θα μάθει ο κόσμος για τον αγώνα και τα προβλήματά μας.

Από τον Αύγουστο που δέχθηκε το Φόρουμ Μεταναστών Κρήτης να βοηθήσει να βρούμε συμπαραστάτες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, μαζευόμαστε σχεδόν κάθε βδομάδα για να γνωριστούμε, να οργανωθούμε, να σχεδιάσουμε τον αγώνα μας. Μέχρι τον Νοέμβρη κάναμε συνελεύσεις σε πάρκα. Μετά που χάλασε ο καιρός μαζευόμασταν στην αρχή στο Εργατικό Κέντρο και μετά στην κατάληψη Ρόζα Νέρα που μας χωρούσε! Τον Ιανουάριο, με μεγάλη χαρά μάθαμε ότι επιτέλους ο κόσμος που μας στηρίζει είναι έτοιμος να μας υποδεχθεί στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη – αν και εμείς θέλαμε να γίνει ο αγώνας τον Νοέμβριο, όταν ο καιρός είναι καλύτερος. Έστω και τώρα όμως, είμαστε αποφασισμένοι να κάνουμε αυτό που πρέπει χωρίς να μας νοιάζουν οι δυσκολίες. Δεν μπορούσαμε να περιμένουμε άλλο επειδή φοβόμασταν πάρα πολύ ότι όσο περνάει ο καιρός θα είναι το κράτος πιο εχθρικό απέναντι στους μετανάστες.

Το ευχαριστώ για όλους που μας υποστηρίζουν σήμερα είναι πολύ λίγο. Ξέρουμε ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να πείσει τον κόσμο ότι η απεργία αυτή είναι κάτι άλλο από αυτό που πραγματικά είναι, ότι εμείς είμαστε πρόβατα που άλλοι μας χρησιμοποιούν Κανείς δεν πρέπει να το πιστεύει αυτό. Ξέρουμε ότι η προπαγάνδα τους είναι πολύ δυνατή που ξεγελάει ακόμα και ανθρώπους που πάντα είναι κοντά στους μετανάστες. Εμείς δεν φοβόμαστε αυτήν την προπαγάνδα γιατί η αλήθεια αργά ή γρήγορα θα φανεί, γιατί εμείς εμπιστευόμαστε τους ανθρώπους που μας στηρίζουν, αλλά τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο τον έχουμε πάντα εμείς και πάντα όλοι μας τον ζητάνε. Γι’ αυτό ζητάμε και από τους αλληλέγγυους να έχουν εμπιστοσύνη ο ένας στον άλλο. Μόνο έτσι μπορούμε κι εμείς να κάνουμε με αποφασιστικότητα και ηρεμία τον αγώνα μας. Είμαστε όλοι μαζί, κι εσείς κι εμείς, αγωνιστές, και θα νικήσουμε με ενότητα και πίστη στις δυνάμεις μας.

• Διαβάστε επίσης την συνέντευξη της Δώρας Χονδροπούλου: Τρεις απεργοί πείνας μιλούν στο Red Notebook
• ​Tα blog της Πρωτοβουλίας Αλληλεγγύης Αθήνας και Θεσσαλονίκης: http://hungerstrike300.espivblogs.net/ και http://allilmap.wordpress.com/

Το γέλοιο του, μόνον αυτό δεν ήταν τόσο απλό. Ο Καρυωτάκης γελούσε συχνά, δηλαδή μάλλον χαμογελούσε συχνά· μα, παράξενο πράγμα! Ακριβώς αυτό το χαμόγελο ήταν το μόνο που φανέρωνε όλη του την πικρία! Χαμογελούσε, μπορεί να πει κανείς, μόνο με το μισό πρόσωπο. Τ’ άλλο μισό έμενε όπως και πριν. Κι έτσι, η φυσιογνωμία του γινόταν, θαρρείς, ακανόνιστη, διχασμένη, δισυπόστατη. Και κατέβαζεν αμέσως τα μάτια κάτω, σα να’ κανε αμαρτία.

απόσπασμα από το δοκίμιο του Τέλλου Άγρα

Ανδρείκελα

Σα να μην ήρθαμε ποτέ σ’ αυτή τη γη,
σα να μένουμε ακόμη στην ανυπαρξία.
Σκοτάδι γύρω δίχως μια μαρμαρυγή.
Άνθρωποι στων άλλων μόνο τη φαντασία.

Από χαρτί πλασμένα κι από δισταγμό,
ανδρείκελα, στης Μοίρας τα δυο τυφλά χέρια,
χορεύουμε, δεχόμαστε τον εμπαιγμό,
άτονα κοιτώντας, παθητικά, τ’ αστέρια.

Μακρινή χώρα είναι για μας κάθε χαρά,
η ελπίδα κι η νεότης έννοια αφηρημένη.
Άλλος δεν ξέρει ότι βρισκόμαστε, παρά
όποιος πατάει επάνω μας καθώς διαβαίνει.

Πέρασαν τόσα χρόνια, πέρασε ο καιρός.
Ω! κι αν δεν ήταν η βαθιά λύπη στο σώμα,
ω! κι αν δεν ήταν στην ψυχή ο πραγματικός
πόνος μας, για να λέει ότι υπάρχουμε ακόμα…

Εμβατήριο πένθιμο και κατακόρυφο

Στο ταβάνι βλέπω τους γύψους.
Μαίανδροι στο χορό τους με τραβάνε.
Η ευτυχία μου, σκέπτομαι, θα ‘ναι
ζήτημα ύψους.

Σύμβολα ζωής υπερτέρας,
ρόδα αναλλοίωτα, μετουσιωμένα,
λευκές άκανθες ολόγυρα σ’ ένα
Αμάλθειο κέρας.

(Ταπεινή τέχνη χωρίς ύφος,
πόσο αργά δέχομαι το δίδαγμα σου!)
Όνειρο ανάγλυφο, θα ‘ρθω κοντά σου
κατακορύφως.

Οι ορίζοντες θα μ’ έχουν πνίξει.
Σ’ όλα τα κλίματα, σ’ όλα τα πλάτη,
αγώνες για το ψωμί και το αλάτι,
έρωτες, πλήξη.

Α! πρέπει τώρα να φορέσω
τ’ ωραίο εκείνο γύψινο στεφάνι.
Έτσι, με πλαίσιο γύρω το ταβάνι,
πολύ θ’ αρέσω.

Πρέβεζα (Επαρχία)

Θάνατος είναι οι κάργες που χτυπιούνται
στους μαύρους τοίχους και τα κεραμίδια,
θάνατος οι γυναίκες, που αγαπιούνται
καθώς να καθαρίζουνε κρεμμύδια.

Θάνατος οι λεροί, ασήμαντοι δρόμοι
με τα λαμπρά, μεγάλα ονόματά τους,
ο ελαιώνας, γύρω η θάλασσα, κι ακόμη
ο ήλιος, θάνατος μέσα στους θανάτους.

Θάνατος ο αστυνόμος που διπλώνει,
για να ζυγίσει μια «ελλιπή» μερίδα,
θάνατος τα ζουμπούλια στο μπαλκόνι,
κι ο δάσκαλος με την εφημερίδα.

Βάσις, Φρουρά, Εξηκονταρχία Πρεβέζης.
Την Κυριακή θ’ ακούσουμε τη μπάντα.
Επήρα ένα βιβλιάριο Τραπέζης,
πρώτη κατάθεσις δραχμαί τριάντα.

Περπατώντας αργά στην προκυμαία,
«υπάρχω;» λες, κι ύστερα «δεν υπάρχεις!»
Φτάνει το πλοίο. Υψωμένη σημαία.
Ίσως έρχεται ο κύριος Νομάρχης.

Αν τουλάχιστον, μέσα στους ανθρώπους
αυτούς, ένας επέθαινε από αηδία…
Σιωπηλοί, θλιμμένοι, με σεμνούς τρόπους,
θα διασκεδάζαμε όλοι στην κηδεία.

Σύμφωνα με τον Γ. Π. Σαββίδη, το ποίημα γράφτηκε μεταξύ 22 Ιουνίου και 1 Ιουλίου του 1928, λίγες μέρες πριν από την αυτοκτονία του ποιητή (21 Ιουλίου) και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1930 στην «Νέα Εστία». Τελικός τίτλος του ποιήματος φαίνεται πως ήταν «Επαρχία», όμως, η πρώτη δημοσίευσή του καθώς και όσες ακολούθησαν έχουν τίτλο «Πρέβεζα» κι έτσι παρέμεινε σε όλες τις εκδόσεις με τα άπαντα του ποιητή.

Για την πιο σωστή κατανόηση του ποιήματος, μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα απόσπασμα από την επιστολή που έστειλε ο Κώστας Καρυωτάκης στον ξάδερφό του Θ. Δ. Καρυωτάκη, με ημερομηνία 22 Ιουνίου 1928:
«Απόψε το βαπόρι ήρθε σημαιοστολισμένο. Μέγας θόρυβος μέσα στη Νομαρχία, όταν το είδαμε. Ο κ. Α’ Γραμματεύς επήγαινε δώθε — κείθε ανήσυχος. Ποιος είναι μέσα; Ο Νομάρχης; Ο Γεν. Διοικητής ή καμιά άλλη προσωπικότης; Επιτέλους τώρα εξηκριβώθη ότι του πλοίου επέβαινε ο Σεβασμιότατος Ιωαννίνων (την ευχήν του να ‘χεις). Και τότε επέσαμε πάλι στη νάρκη μας.
(…) Αυτά είναι τα νεώτερα της Πρεβέζης. Άλλη είδηση, η οποία ελπίζω να σ’ ενδιαφέρει εξ ίσου, είναι ότι προχθές ο κ. Ειρηνοδίκης απήγαγε την μερίδα που του έφεραν στο ξενοδοχείο (=εστιατόριο), επειδή την ήβρε ελλιπή, αφού την ετύλιξε πρώτα σ’ ένα καθαρό χαρτί. Την εζύγισε στην Αστυνομία, την έφερε πάλι, την εξεδίπλωσε, την έβαλε στο πιάτο του και την έφαγε».

Αναμφισβήτητα, η πιο δημοφιλής μελοποίηση της «Πρέβεζας» είναι αυτή του Γιάννη Γλέζου, που έγινε ιδιαίτερα γνωστή το 1982 όταν ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου ερμήνευσε το τραγούδι στον δίσκο «Φοβάμαι». Όμως, η πρώτη εκτέλεση του τραγουδιού με την μουσική του Γλέζου, ανήκει στον Θανάση Γκαϊφύλλια και την συναντάμε ήδη από το 1975 στον “κλασικό” πλέον δίσκο «Ατέλειωτη εκδρομή». Την ίδια χρονιά, ένας ακόμα συνθέτης, ο Δήμος Μούτσης, μελοποιεί την «Πρέβεζα» και την εντάσσει στον δίσκο «Τετραλογία». Ο Μούτσης εμπιστεύτηκε την ερμηνεία του τραγουδιού σε έναν από τους πιο ιδιαίτερους ερμηνευτές της εποχής εκείνης, τον Χρήστο Λεττονό.Με την «Πρέβεζα» του Κώστα Καρυωτάκη, είναι ίσως η μοναδική φορά που δύο συνθέτες παρουσίασαν την δικιά τους εκδοχή την ίδια χρονική στιγμή!

πηγή: Το Άρωμα του Τραγουδιού

• Απαντα : έμμετρα και πεζά / Κ.Γ. Καρυωτάκη, για κατέβασμα σε pdf από τις εκδόσεις Πανεπιστημίου Κρήτης

Προβληματίστηκα γι’ αυτήν τη βουτιά στο παρελθόν όσον αφορά το blog, αλλά επειδή το gaypatras.gr είναι εκτός λειτουργίας εδώ και αρκετούς μήνες, ήθελα κάπου να υπάρχουν (τουλάχιστον) αυτές οι ηχογραφήσεις.

Υπάρχουν πάρα πάρα πολλά που θα μπορούσα να γράψω για το gp -το χαϊδευτικό του. Ίσως το κάνω κάποια στιγμή. Για την ώρα εμμένω στο «κρατάμε ένα πολύ θετικό πρόσημο» που ακούγεται στο πρώτο podcast. Καλή ακρόαση. Γέλα ελεύθερα

σύνθημα στην Ιατρική της Πάτρας

[επιτέλους ολοκληρώθηκε]

Σημείωση: αποσπάσματα από το βιβλίο του Michel Bounan – μια ιστορική καταγραφή περιστατικών «τρομοκρατίας», ποιος, που, πότε, γιατί.. είναι σχεδόν 20 σελίδες, θα εμπλουτίζεται συνέχεια.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’

Στις 29 Μαϊου 1890, στο Παρίσι, μια έρευνα σε σπίτια Ρώσων πολιτικών προσφύγων επέτρεψε να κατάσχουν εκρηκτικά και διάφορα έγγραφα που δεν άφηναν την παραμικρή αμφιβολία για τα τρομοκρατικά τους σχέδια. Οι πρόσφυγες συνελήφθησαν αμέσως. Επιπλέον, τα έγγραφα που κατασχέθηκαν, επέτρεψαν να συλληφθούν πολλοί άνθρωποι που φαινόταν ότι ενέχονται στην ομάδα, να επιχειρηθούν και άλλες έρευνες σε σπίτια και να ξεκινήσουν ανακρίσεις εναντίον εξηντατεσσάρων ατόμων. Τη στιγμή της σύλληψης, ένας από τους υπόδικους, ονόματι Landessen, κατάφερε να δραπετεύσει και δεν τον βρήκαν ποτέ. Είκοσι χρόνια αργότερα μαθεύτηκε ότι ο Λαντεσέν ήταν πράκτορας της τσαρικής αστυνομίας. Έχοντας διεισδύσει στο δίκτυο της ρωσικής αντιπολίτευσης στο εξωτερικό, είχε τοποθετήσει ο ίδιος στις 28 Μαϊου στα σπίτια των «συντρόφων» του τα εκρηκτικά και τα έγγραφα που έπρεπε να ανακαλύψει εκεί η αστυνομία. Στη διάρκεια της δίκης ο δικηγόρος των προσφύγων Millerand, αποκάλυψε ότι η γαλλική αστυνομία είχε αφήσει εσκεμμένα αυτόν τον Λαντεσέν να δράσει, ακολουθώντας ακριβείς οδηγίες που προέρχονταν από τον ίδιο τον υπουργό των Εσωτερικών. Η γαλλορωσική συμμαχία λειτουργούσε άψογα. Άργοτερα, ο Λαντεσέν προήχθη σε σύμβουλο του κράτους, πήρε τίτλο ευγενείας και κατα καιρούς επιφορτιζόταν με την ασφάλεια της αυτοκρατορικής τσαρικής οικογένειας.

Πολύ πιο πρόσφατα, στις 28 Αυγούστου 1982, τρία μέλη μιας αυτονομιστικής ιρλανδικής οργάνωσης συνελήφθησαν στη Vincennes. Το διαμέρισμα τους ερευνήθηκε από τη γαλλική αστυνομία με πρωτοβουλία του «αντιτρομοκρατικού πυρήνα» των Ηλυσίων. Όπλα και εκρηκτικά ανακαλύφθηκαν στο διαμέρισμα, επιτρέποντας να ενοχοποιηθούν οι Ιρλανδοί. Τρία χρόνια αργότερα όμως, τον Οκτώβριο του 1985, η αδιακρισία ενός αστυνομικού αποκάλυψε ότι τα όπλα και τα εκρηκτικά που είχαν κατασχεθεί είχαν τοποθετηθεί από τους ίδιους τους αστυνομικούς, και ότι ο επικεφαλής αυτής της επιχείρησης καταδικάστηκε γι’ αυτά τα γεγονότα σε μερικούς μήνες φυλάκιση με αναστολή. Στη συνέχεια όμως, το ανακριτικό γραφείο του Εφετείου των Βερσαλλιών αποφάσισε να ακυρώσει το σύνολο της διαδικασίας και να κλείσει το φάκελο.

Τα δύο περιστατικά μαρτυρούν, με έναν αιώνα διαφορά μεταξύ τους, αυτό που σήμερα ονομάζουμε συνεργασία των κρατών στο θέμα της τρομοκρατίας και κάνουν ολοφάνερη τη συνέχεια των ανεξάρτητων πολιτικών χειρισμών των κυβερνήσεων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ – «ατομικιστική» τρομοκρατία

Πραγματικές επιθέσεις έχουν επίσης διαπραχθεί στ’ αλήθεια από αυθεντικούς τρομοκράτες που δεν αποκηρύττουν ποτέ ούτε το έγκλημα τους ούτε τους λόγους που τους ενέπνευσαν, ακόμη και μπροστά σε βαριές ποινές, ακόμη και μπροστά στο θάνατο.

Η βόμβα στη Βουλή της Γαλλίας το 1893 και η επακόλουθη κρατική καταστολή

Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1880, στη Γαλλία, δέκα χρόνια μετά την Κομμούνα, η κοινωνική αναταραχή ξαναγινόταν ανησυχητική. Ήταν επείγον να κατασταλούν οι απεργίες και η ανυποταξία των εργατών, ακόμη και με το στρατό αν χρειαζόταν. Έπρεπε να φιμωθεί ο Τύπος που θα δυσταρεστούνταν μ’ αυτά τα μέτρα, έπρεπε να συλληφθούν οι πιο δραστήριοι αρχηγοί, χρειάζονταν οπωσδήποτε έκτακτοι νόμοι, και έπρεπε πρώτα απ’ όλα να τους αποφασίσουν οι βουλευτές, που ήταν όχι μόνο επιφυλακτικοί, αλλά και εξαιρετικά κλονισμένοι από το πρόσφατο τότε σκάνδαλο του Παναμά.

Την επόμενη ημέρα, ο εγκληματίας είχε συλληφθεί, έναν μήνα αργότερα είχε καταδικαστεί σε θάνατο, και έπειτα από τρεις εβδομάδες αποκεφαλίστηκε.

Την επομένη της επίθεσης, η Βουλή ψήφισε, σε μία και μοναδική συνεδρίαση και χωρίς συζήτηση, μια σειρά νόμων για τον Τύπο και για τις «ενώσεις κακοποιών», έκτακτες πιστώσεις δόθηκαν στην αστυνομία, πολυάριθμες εφημερίδες κατασχέθηκαν, και άλλες απαγορεύτηκε να κυκλοφορούν. Τέλος, εκδόθηκαν αρκετά εντάλματα συλλήψης, και περισσότεροι από εξήντα άνθρωποι συνελήφθησαν. Προφανώς, κάθε κριτική με στόχο τους βουλευτές ήταν αυτόματα ύποπτη ως φιλικά διακείμενη προς τον αναρχισμό και την τρομοκρατία.

Έπρεπε να περάσουν τριαντατρία χρόνια πριν ξεκαθαρίσει αυτή η υπέροχη ιστορία, με την έκδοση, το 1926, του Souvenirs de police, του αστυνομικού διευθυντή Reynaud. Σύμφωνα με έναν μάρτυρα που είχε ακούσει ο διευθυντής αμέσως μετά την επίθεση, όλη αυτή η υπόθεση είχε στηθεί από την αστυνομία. Ο Ώγκυστ Βαγιάν, αν και έντιμος και επαναστατημένος, είχε χειραγωγηθεί. Είχαν αποφυλακίσει έναν παλιό του σύντροφο, ο οποίος τον ξαναβρήκε και του έδωσε ένα εκρηκτικό που το είχε προμηθεύσει το εργαστήριο της αστυνομικής διοίκησης. Αυτός ο «σύντροφος» ξαναφυλακίστηκε, λίγο πριν από την επίθεση, για να τον προφυλάξουν από τις έρευνες. Στη διάρκεια της σύντομης δίκης του, ο κατηγορούμενος φυσικά «ομολόγησε» ότι ένας «μαικήνας» του είχε δώσει τα χρήματα να νοικιάσει ένα δωμάτιο στο Παρίσι και να συναρμολογήσει τη βόμβα του, τα βασικά στοιχεία της οποίας του τα είχε επίσης προμηθεύσει εκείνος. Η αστυνομία όμως δεν έκανε καμία προσπάθεια να ξαναβρεί αυτόν τον μαικήνα και το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη την ομολογία του.

(1η αναθεώρηση…)

Πυρκαγιά στο Ράιχσταγκ και υπερεξουσίες στον Χίτλερ

Αυτό το είδος δράσης δεν είναι με κανέναν τρόπο εξαιρετικό. Σαράντα χρόνια αργότερα, στις 30 Ιανουαρίου 1933, ο Χίτλερ διορίστηκε καγκελάριος της Γερμανίας και αρχηγός της εκτελεστικής εξουσίας. Μπροστά του στέκονταν δύο πιθανοί αντίπαλοι: το Reichstag (Βουλή), που μπορεί να ψηφίζει μόνο του τους νόμους, να καταψηφίζει τον προϋπολογισμό και να αποφασίζει για πόλεμο, και το το γερμανικό Κομμουνιστικό Κόμμα, πού, μέσα στον οικονομικό μαρασμό της εποχής, μπορούσε να κινητοποιηθεί απρόσμενα, και να αποτελέσει ένα επικίνδυνο ανταγωνιστή. Στις 22 Φεβρουαρίου, ο Goering, πρόεδρος τότε της γερμανικής Βουλής, αναθέτει στα SA λειτουργίες βοηθητικής αστυνομίας. Στις 23, η αστυνομία ερευνά στην έδρα του Κομμουνιστικού Κόμματος και «ανακαλύπτει» εκεί ένα σχέδιο ένοπλης επανάστασης με ομήρους, πολλαπλές επιθέσεις και ομαδικές φυλακίσεις.

Στις 27 Φεβρουαρίου, ένας στρατευμένος αριστεριστής, ο Van der Lubbe, μπαίνει χωρίς δυσκολία στο Ράιχσταγκ, και με μερικά σπίρτα ανάβει εκεί μερικές εστίες φωτιάς. Η φωτιά εξαπλώνεται τόσο γρήγορα που το κτίριο καταστρέφεται. Ο εμπρηστής συλλαμβάνεται επί τόπου, καταδικάζεται σε θάνατο και αποκεφαλίζεται. Στη διάρκεια της δίκης του, ο Βαν ντερ Λούμπε διαβεβαίωνε συνεχώς ότι είχε δράσει μόνος, και χωρίς αμφιβολία ήταν ειλικρινής. Όλοι οι ειδικοί όμως, τεχνικοί και πυροσβέστες, κατέθεσαν ότι μια τέτοια πυρκαγιά δεν θα μπορούσε να είναι το έργο ενός μόνο ανθρώπου. Διευκρίνισαν ακόμη ότι είτε η αίθουσα συνεδριάσεων είχε καλυφθεί από πριν με εύφλεκτα υλικά είτε μια ομάδα το λιγότερο επτά ατόμων είχε πάρει μέρος στην πυρπόληση. Αργότερα, πρώην ναζί και πρώη συγκατηγορούμενοι στην ίδια δίκη επιβεβαίωσαν το των SA σ’ αυτή την επίθεση.

Την επόμενη της πυρκαγιάς, πολλές χιλιάδες αντιπρόσωποι και στρατευμένοι κομμουνιστές συνελήφθησαν, διατάχθηκε κατάσταση επιφυλακής, το Κομμουνιστικό Κόμμα κηρύχθηκε εκτός νόμου. Δεκαπέντε μέρες αργότερα, οι ναζί κέρδισαν τις εκλογές στη Βουλή, ο Χίτλερ πήρε όλες τις εξουσίες, και από τον Ιούλιο του 1933 απαγόρευσε τη λειτουργία όλων των άλλων κομμάτων.

Γαλλία 1993: αιματοχυσία στην τροχαία και ο πολλαπλασιασμός του αστυνομικού κράτους

Έναν αιώνα μετά την υπόθεση Βαγιάν, το 1993, και ο υπουργός της των Εσωτερικών, ο Charles Pasqua, προτείνει μια μεταρρύθμιση αποβλέποντας στη «δημιουργία μια αστυνομίας ικανής να αντιμετωπίσει τις αναταράξεις του 21ου αιώνα», αναταράξεις προβλέψιμες, στην πραγματικότητα. Πρόκειται, εν συντομία, για την επιτήρηση της χώρας με βίντεο, με τις κάμερες κρυμμένες στον δημόσιο, για τη νομιμοποίηση της σωματικής έρευνας και των ερευνών χωρίς ένταλμα εισαγγελέα, και για τη σύλληψη ορισμένου αριθμού ατόμων πριν από κάθε διαδήλωση. Ο υπουργός προβλέπει επιπλέον την κατασκευή εκατό πενήντα νέων αστυνομικών τμημάτων, τη δημιουργία πέντε χιλιάδων θέσεων εργασίας στην αστυνομία και μια αύξηση του προϋπολογισμού της κατα δέκα δισεκατομμύρια φράγκα (δηλαδή αύξηση της τάξης του 70%). Ένα τέτοιο σχέδιο δεν μπορούσε παρά να προκαλέσει πολλές διαμαρτυρίες και προτάθηκαν πάρα πολλές τροπολογίες, με σκοπό να καταστήσουν το νόμο κενό περιεχομένου.

Στις 4 Οκτωβρίου 1994, λοιπόν, δύο νεαροί αναρχικοί καταληψίες, ο Audry Maupin και η Florence Rey, ευρισκόμενοι σε παραξυσμό από τις «εξτρεμιστικές επαναστατικές θεωρίες», «χτυπούν» ένα σταθμό της τροχαίας για να αρπάξουν. Στη διάρκεια της καταδίωξης που ακολουθεί, σκοτώθηκαν τέσσερα άτομα, τρία εκ των οποίων αστυνομικοί. Ο Μωπέν σκοτώνεται, η Φλοράνς Ρε συλλαμβάνεται.

Μερικές ημέρες μετά από αυτή τη ληστεία, της οποίας όλα τα ΜΜΕ υπήρξαν αφοσιωμένοι χρονικογράφοι, η Βουλή ψήφιζε επιτέλους, κατεπειγόντως, τα αστυνομικά μέτρα που είχε προτείνει ο υπουργός Εσωτερικών, σύμφωνα με ένα σενάριο ίδιο με της υπόθεσης Βαγιάν.

Στη διάρκεια της ανάκρισης για τη δίκη, μάρτυρες διαβεβαίωσαν ότι είδαν στον τόπο της συμπλοκής έναν τρίτο άνθρωπο που φαινόταν ότι παραφύλαγε. Μετά από δεκαπέντε μήνες σιωπής, η Φλοράνς Ρε παραδέχτηκε ότι αυτό το άτομο τους είχε προμηθεύσει ένα πυροβόλο, για να το χρησιμοποιήσουν στην επίθεση. Ονομαζόταν Abdelhakim Dekhar και ήταν εικοσιεννέα ετών. Δεν μπορούσε να αρνηθεί ότι είχε αγοράσει το όπλο που χρησιμοποιήθηκε στην ανταλλαγή πυροβολισμών αλλά προσποιήθηκε ότι δεν γνώριζε ούτε τον Μωπέν ούτε τη Φλοράνς Ρε. Δήλωσε μόνο ότι «είναι μέλος της αλγερινής στρατιωτικής ασφάλειας» και ότι ήταν επιφορτισμένος από το 1990 να διεισδύει στα δίκτυα των ισλαμιστών. Τι σχέση είχε λοιπόν η αλγερινή στρατιωτική ασφάλεια σ’ αυτή την τόσο συνηθισμένη περίπτωση ληστείας; Πραγματικά χρειαζόταν η γαλλική αστυνομία ένα συμπληρωματικό ποσόν δέκα δισεκατομμυρίων φράγκων για να αντιμετωπίσει μερικά προβληματικά παιδιά, εκατόν πενήντα επιπλέον αστυνομικά τμήματα και πέντε χιλιάδες αστυνομικούς;

ΗΠΑ, Οκλαχόμα 1995: η «κατεδάφιση» του FBI και το Antiterrorism ACT

Για να τελειώνουμε με αυτό το είδος «ατομικιστικής» τρομοκρατίας, μπορούμε να θυμηθούμε επίσης εδώ την επίθεση στην Οκλαχόμα. Στις 19 Απριλίου 1995, ένας βετεράνος του Πολέμου του Κόλπου, ο Timothy McVeigh, ρίχνει στο κτίριο του FBI στην Οκλαχόμα ένα φορτηγάκι γεμάτο χημικά και βενζίνη. Το κτίριο καταρρέει και καταμετρώνται εκατόν εξηνταοκτώ θύματα. Στη διάρκεια της ανάκρισης, ο ΜακΒέι δήλωσε ότι είχε σοκαριστεί από την επίθεση του FBI δύο χρόνια νωρίτερα, στο Τέξας, σε μια σέκτα πιστών της Έλευσης του Σωτήρα. Στην επίθεση σκοτώθηκαν ογδόντα μέλη της σέκτας, εικοσιεπτά από τα οποία ήταν παιδιά. Εξεγερμένος από αυτό το έγκλημα, ο ΜακΒέι κήρυξε μόνος του τον πόλεμο στο FBI. Και στο τέλος της δίκης του, που προβλήθηκε ευρέως από τα ΜΜΕ, εκτελέστηκε ολομόναχος, με μια θανατηφόρο ένεση, μπροστά στις κάμερες της αμερικανικής τηλεόρασης.

Μετά την επίθεση, το 58% των Αμερικανών συμφωνούσαν να απαρνηθούν ορισμένες από τις ελευθερίες τους προκειμένου να εμποδίσουν την τρομοκρατία. Και μέσα στον λαϊκό αναβρασμό τον συντηρημένο από τα ΜΜΕ, ο πρόεδρος Clinton υπέγραψε το θλιβερό Antiterrorism Act, εξουσιοδοτώντας την αστυνομία να διαπράττει πολλαπλές παραβιάσεις του αμερικανικού Συντάγματος και δημιουργώντας μια οπλισμένη δύναμη επέμβασης και ταχείας ανάπτυξης δυόμιση χιλιάδων ανδρών υπό την προσωπική εξουσία του γενικού εισαγγελέα, ο οποίος αποκτούσε, σ’ αυτή την περίπτωση, δικτατορικές εξουσίες.

Στη θέα όμως των καταστροφών που προκάλεσε η επίθεση, ο στρατηγός Partin είχε διαβεβαιώσει: «Αυτό το είδος ζημιών θα ήταν τεχνικά αδύνατο χωρίς συμπληρωματικό φορτίο εκρηκτικών στη βάση ορισμένων πυλώνων στήριξης από μπετόν». Ο Samuel Cohen, ο πατέρας της βόμβας νετρονίου, επιβεβαίωσε: «Είναι απολύτως αδύνατο και ενάντια στους νόμους της φύσης, ένα φορτηγάκι γεμάτο χημικά και βενζίνη [...] να κάνει να καταρρεύσει το κτίριο». Δύο ειδικοί του Πενταγώνου διευκρίνισαν ότι αυτή η καταστροφή «προκλήθηκε από πέντε διαφορετικές βόμβες» και συμπέραναν ότι ο ρόλος του ΜακΒέι στην επίθεση ήταν ο ρόλος «ενός χρήσιμου ηλίθιου».

Στη διάρκεια της δίκης του, ο ΜακΒέι παραδέχτηκε ότι τον είχαν πλησιάσει μέλη μιας «οργάνωσης ειδικών δυνάμεων εμπλεκομένων σε εγκληματικές ενέργειες». Το FBI ούτε τους βρήκε ούτε τους αναζήτησε. Αλλά σ’ αυτή την υπόθεση η ομοσπονδιακή αστυνομία απέκρυψε πολλές πληροφορίες από τη Δικαιοσύνη και στη διάρκεια της έρευνας ο πρώην γερουσιαστής Danforth απείλησε το διευθυντή του FBI με ένταλμα έρευνας, ένταλμα που δυστυχώς δεν μπόρεσε να το πάρει. Ο Gore Vidal διαβεβαιώνει χωρίς δισταγμό: «Υπάρχουν επιβαρυντικές αποδείξεις ότι έλαβε χώρα συνωμοσία πολιτοφυλακών και πρακτόρων που είχαν διεισδύσει στην κυβέρνηση [...] προκειμένου να κάνουν τον Κλίντον να υπογράψει το αποτρόπαιο Antiterrorism Act».

Χωρίς αμφιβολία, δεν ήταν μόνο για να εξουδετερώσει τους μελλοντικούς ΜακΒέι που η αμερικανική κυβέρνηση είχε ανάγκη αυτούς τους αντισυνταγματικούς νόμους και την οπλισμένη ειδική δύναμη. Ο διευθυντής του FBI παραδέχτηκε ότι το γραφείο του ήταν περισσότερο ανήσυχο από «κάποια άτομα και ορισμένες οργανώσεις που έχουν μια ιδεολογία η οποία κάνει την κυβέρνηση να υποπτεύεται συνωμοσίες σε παγκόσμια κλίμακα, άτομα που είναι οργανωμένα ενάντια στις ΗΠΑ».

Επίλογος Β’ κεφαλαίου

Στα προηγούμενα παραδείγματα, οι τρομοκρατικές επιθέσεις είχαν διαπραχθεί από άτομα καταφανώς απομονωμένα και ειλικρινή. Αυτές οι επιθέσεις επέτρεψαν να περάσουν καταπιεστικοί νόμοι και ενδυναμωθεί η δύναμη της αστυνομίας σε στιγμές που η ανυπακοή των πολιτών μπορούσε να αντιταχθεί στα κυβερνητικά σχέδια. Στη διάρκεια των δικών τους, σημαντικές ενδείξεις φανέρωσαν με τον καλύτερο τρόπο ότι αυτοί οι τρομοκράτες είχαν χειραγωγηθεί και είχαν βοηθηθεί σε τεχνικό επίπεδο από τις μυστικές υπηρεσίες, διότι δεν είναι τόσο εύκολο για κάποιον ιδιώτη να προμηθευτεί πυροκροτητές, πυροβόλα όπλα ή φορτία εκρηκτικών ικανά να ανατινάξουν το κτίριο του FBI. Ομοίως, δεν ήταν εύκολο να πυρποληθεί το Ράιχσταγκ με σπίρτα, αν δεν ήταν από πριν γεμάτο με εύφλεκτα υλικά.

Πάντως, και άλλες επιθέσεις του ίδιου είδους που έχουν σημειωθεί, δεν επιτρέπουν να καταλήξει κανείς στο ίδιο συμπέρασμα, διότι πολύ συχνά οι τρομοκράτες σκοτώνονται επί τόπου ή έπειτα από ανθρωποκυνηγητό, οπότε δεν τους μένει καμία ευκαιρία να κάνουν αδιάκριτες αποκαλύψεις στη Δικαιοσύνη.

(2η αναθεώρηση…)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ – Τρομοκρατικές Οργανώσεις

Οι περισσότερες τρομοκρατικές επιθέσεις σήμερα δεν διαπράττονται από τέτοια απομονωμένα υποκείμενα, με κακό τεχνικό εξοπλισμό, εύκολα χειραγωγήσιμα, αλλά από ομάδες με ισχυρή οργάνωση, που δρουν σε μεγάλη κλίμακα, ο προσανατολισμός της δράσης των οποίων διαφεύγει πάντοτε τη Δικαιοσύνη, υποτροπιάζοντας αλλού και πιο αργά. Αρμόζει και σ’ αυτό το θέμα να δοθούν κάποια ιστορικά παραδείγματα.

Τρομοκρατία στην τσαρική Ρωσία στις αρχές του 20ου αιώνα και η αλληλοεξόντωση της άρχουσας πολιτικής τάξης

Στην αρχή του 20ου αιώνα, στην τσαρική Ρωσία, μια ισχυρή τρομοκρατική ομάδα, η Οργάνωση Αγώνα των Κοινωνικών Επαναστατών, διέπραττε πολλαπλές επιθέσεις κατά της κρατούσας τάξης της Ρωσίας, των αριστοκρατών και των υπαλλήλων της κυβέρνησης. Τα μέλη της έπεφταν μερικές φορές με τη βόμβα πάνω στο θύμα τους και πέθαιναν κατα την επίθεση. Ο αρχηγός αυτής της επαναστατικής οργάνωσης ήταν ο μηχανικός Έβνο Φισέλεβιτς Άζεφ. Προετοίμασε με μεγάλη προσοχή, οργάνωσε και εκτέλεσε τη δολοφονία κάποιων μεγάλων δουκών, καθώς και μισής ντουζίνας κυβερνητών, του υπουργού Εσωτερικών, του προέδρου της Δούμα, ακόμα και του διοικητή της Οχράνα.

Ήρθε μια μέρα που η αστυνομία ειδοποιήθηκε και για τις παραμικρότερες μετακινήσεις και τις δραστηριότητες των τρομοκρατών. Μέλη της οργάνωσης συνελήφθησαν, κρεμάστηκαν ή εξορίστηκαν. Μια έρευνα που διεξήγαγαν οι επαναστάτες και ο ίδιος ο αρχηγός τους αποκάλυψε ότι ο προδότης, ένας κάποιος Tatarov, ήταν μέλος της κεντρικής επιτροπής της οργάνωσης. Δολοφονήθηκε λοιπόν από τους συνωμότες, και μερικά χρόνια αργότερα ο υπουργός Stolypine αποκάλυψε ότι στην πραγματικότητα αυτό το άτομο για την αστυνομία. Εν τω μεταξύ συνεχίζονταν οι συλλήψεις και οι υποψίες των συνωμοτών έπεφταν πλέον σε όλους. Τότε ο Άζεφ, ο αρχηγός της οργάνωσης, χάθηκε. Έμεινε μακριά από τους συνωμότες και υπό την προστασία της αστυνομίας. Αργότερα, στη Δούμα, ο Στολύπιν απάντησε σε ερωτήσεις της ομάδας των σοσιαλδημοκρατών: «Ο Άζεφ υπήρξε συνεργάτης της αστυνομίας από το 1892». Η κυβέρνηση του έδινε μισθό δεκατέσσερις χιλιάδες ρούβλια. O Enzensberger, λοιπόν, παρατηρεί σχετικά με την τρομοκρατία εκείνης της εποχής ότι «οι μυστικοί πράκτορες του τσαρισμού παίζουν έναν τέτοιο ρόλο, ώστε είναι αδύνατο να διαχωριστεί η ιστορία της επανάστασης από τις προκλήσεις τους». Και η Hanna Arendt υπογραμμίζει: «Η παράδοση της Ρωσικής Επανάστασης του 1917 υπονομεύεται συχνά από τη ρωσική μυστική αστυνομία».

Αυτή η μορφή τρομοκρατίας παραμένει ακατανόητη για όποιον πιστεύει σταθερά ότι η άρχουσα τάξη μιας χώρας ή μιας εποχής αποτελεί μια ενότητα αδιάσπαστη και εντελώς αλληλέγγυα. Στην πραγματικότητα, αντιτιθέμενα συμφέροντα, συγκρούσεις για την εξουσία ανάμεσα σε διαφορετικές πολιτικές ομάδες, μπορούν εξίσου καλά να οδηγήσουν, με σκοπό την τρομοκράτηση μια φράξιας, στη δολοφονία ενός τσάρου, ενός Αμερικανού προέδρου, ενός Ιταλού ή Ισραηλινού πρωθυπουργού, ενός αρχηγού του αιγυπτιακού κράτους. Είναι επίσης συχνά δυνατόν να γίνουν τέτοιες δολοφονίες από χειραγωγημένες τρομοκρατικές ομάδες. Έτσι, στην περίπτωση της ρωσικής τρομοκρατίας, οι πολιτικοί υπεύθυνοι στο πιο υψηλό επίπεδο εξαφάνιζαν ο ένας τον άλλον μ’ αυτό τον τρόπο, όπως γνωρίζουμε λόγου χάρη για την απόπειρα του λοχαγού Degaiev να δολοφονηθεί από ο υπουργός των Εσωτερικών, ή από τις επιτυχείς δολοφονίες του υπουργού Plévé (1904) και του μεγάλου δούκα Serge (1905), που «ενέπνευσαν» στους επαναστάτες οι υπηρεσίες της Οχράνα.

Οι Ερυθρές Ταξιαρχίες (?) και η τρομοκρατία των ’70 – 80′. Ισλαμική τρομοκρατία των ’90

Ομοίως, στα χρόνια της δεκαετίας του ’70, η Ιταλία βρισκόταν στο όριο μια κοινωνικής επανάστασης. Απεργίες, καταλήψεις εργοστασίων, σαμποτάζ της παραγωγής, άρνηση κάθε συνδικαλιστικής αντιπροσώπευσης, επαναπροσδιορισμός της κοινωνικής και κρατικής οργάνωσης, που δεν φαινόταν πλέον ότι μπορούσαν να σταματήσουν στη γένεσή τους με τις συνήθεις μεθόδους της προπαγάνδας και των αστυνομικών δυνάμεων. Τότε ακριβώς τρομοκρατικές επιθέσεις, με στόχο να προκαλέσουν μεγάλο αριθμό θυμάτων, και οι οποίες αποδόθηκαν από τον Τύπο σε μια «επαναστατική» ομάδα, τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, ήρθαν να μπερδέψουν την ιταλική κοινή γνώμη. Η λαϊκή συγκίνηση επέτρεψε στην κυβέρνηση να πάρει διάφορα νομοθετικά και αστυνομικά μέτρα: ελευθερίες -της έκφρασης, του συναθροίζεσθαι- καταργήθηκαν χωρίς αντίσταση, και πολλοί άνθρωποι, ανάμεσα στους πιο δραστήριους του επαναστατικού κινήματος, συνελήφθησαν: η κοινωνική αναταραχή επιτέλους ελέγχθηκε. Αργότερα, μετά την επιστροφή της ηρεμίας, η έρευνα αποκάλυψε ότι κάποιες επιθέσεις είχαν πραγματοποιηθεί από μικρή ομάδα νεοφασιστών ενώ τις είχαν εμπνευστεί τα «ανεξέλεγκτα» στοιχεία της αστυνομίας, και κάποιες άλλες από μια συντηρητική παράταξη, με σκοπό ακριβώς να προκαλέσει την πολιτική μεταστροφή.

Όσο για τις άλλες τρομοκρατικές ομάδες της δεκαετίας του ’70 και του ’80, αριστερίστικες ή αυτονομιστικές, δεν υπάρχει αμφιβολία, λαμβάνοντας απλώς υπόψη τον τρόπο στρατολόγησης και λειτουργίας τους, ότι διαφορετικές αστυνομίες είχαν εκεί μέσα τους πληροφοριοδότες τους. Στη συνέχεια, με τις πληροφορίες που είχαν, μπορούσαν να ευνοήσουν ή να εμποδίσουν ορισμένες επιθέσεις, να προκαλέσουν αιματηρές συγκρούσεις με την αστυνομία (στη διάρκεια ελέγχων στο δρόμο, για παράδειγμα, ή χάρη σε παγίδες σε διαμερίσματα), και να επιτρέψουν, με τη «διαχειριστική» υποστήριξη των ΜΜΕ, να δαιμονοποιήσουν στην κοινή γνώμη όχι μόνο την ομάδα, αλλά και τους σκοπούς που υποτίθεται ότι είχε. Δεν προκάλεσε λοιπόν έκπληξη το ότι μάθαμε μερικά χρόνια μετά την εξαφάνιση αυτών των ομάδων ότι οι ιταλικές Ερυθρές Ταξιαρχίες είχαν χειραγωγηθεί από τις στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών, ή ότι ο τάδε δικηγόρος της γερμανικής Φράξιας Κόκκινος Στρατός είχε λάβει αργότερα εκατόν είκοσι χιλιάδες γερμανικά μάρκα από κάποια πολιτική αστυνομία.

Το ίδιο ισχύει και για τη σημερινή τρομοκρατία των ισλαμιστών. Η διείσδυση στις Ένοπλες Ισλαμικές Ομάδες (GIA) από την αλγερινή ασφάλεια είναι γνωστή σε όλες τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών. Έτσι, τον Δεκέμβριο του 1994, μετά την αεροπειρατεία ενός Airbus από έναν κομμάντο της GIA, ο Γάλλος πρωθυπουργός δήλωσε ανοιχτά ότι «θεωρούμε το Αλγέρι υπεύθυνο» για την επίθεση. Ομοίως, μετά τις ισλαμικές επιθέσεις το καλοκαίρι του 1995 στο Παρίσι (οκτώ νεκροί και διακόσιοι τραυματίες) -επιθέσεις που αποδόθηκαν σε δύο ισλαμιστές της GIA- ο Γάλλος υπουργός Εσωτερικών, που από τη θέση του μπορούσε να γνωρίζει τι συμβαίνει στο θέμα της τρομοκρατίας, δήλωσε ότι αναγνωρίζει σ’ αυτές το χέρι των αλγερινών μυστικών υπηρεσιών. Κατά τα λοιπά, ο «εμίρης» της GIA, υπεύθυνος για επιθέσεις που διαπράχθηκαν στη Γαλλία, είναι τόσο γνωστός ως Αλγερινός πράκτορας ασφαλείας, μόνιμα προστατευόμενος από την κυβέρνηση του Αλγερίου, ώστε αυτή κατέληξε να τον εξαφανίσει, αναγγέλλοντας το θάνατό του το 1998.

(3η αναθεώρηση…)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ – Αφορμή για επιθετικές στρατιωτικές επιχειρήσεις

Υπάρχει μια μορφή τρομοκρατίας που διαφέρει λίγο από τις προηγούμενες. Αν μια πολιτική φράξια ενδιαφέρεται να χειραγωγεί τρομοκρατικές ομάδες με σκοπό να προκαλέσει μια συμφέρουσα για εκείνη μεταστροφή της κοινής γνώμης, τότε ο σκοπός μπορεί να μην είναι πλέον η ενδυνάμωση των αστυνομικών μηχανισμών ελέγχου για να χτυπηθεί μια κοινωνική αναταραχή, παρούσα ή αναμενόμενη, αλλά το να εξαπολύσουν μια επιθετική στρατιωτική επιχείρηση στην αντιτίθεται σθεναρά η πλειονότητα του έθνους.

Ένας κλασικός χειρισμός σ’ ένα πεδίο μάχης συνίσταται στην παράταξη των πιο αδύναμων στρατευμάτων και των λιγότερο ανθεκτικών στο μέσον της γραμμής του μετώπου. Το τμήμα αυτό είναι καταδικασμένο να σπάσει και να καταστραφεί από τον εχθρό, ο οποίος θα πιαστεί σαν σε τανάλια ανάμεσα στα δύο άκρα που είναι πιο δυνατά και σταθερά. Οι αξιωματικοί και οι στρατιώτες που βρίσκονται παρατεταγμένοι στο κέντρο και είναι καταδικασμένοι να πεθάνουν δεν είναι βεβαίως αυτοί στους οποίους υπολογίζουν περισσότερο, αλλά αυτοί που, ίσως, δεν θα είναι δυσάρεστο να τους ξεφορτωθούν. Αυτός ο χειρισμός λοιπόν επιτρέπει ταυτόχρονα να εξοντωθεί ένας εχθρός και να εξαφανιστούν οι ίδιοι οι στρατιώτες που είναι πιο ενοχλητικοί.

Η δολοφονία του διαδόχου του Αυστριακού αυτοκράτορα και ο Α’ Παγκόσμιος

Το 1914, ο Βίσμαρκ και ο Γουλιέλμος Β’ εύχονταν έναν ευρωπαϊκό πόλεμο στον οποίο προεξοφλούσαν ότι η Πρωσία θα είχε τεράστιο όφελος. Έπρεπε παρ’ όλα αυτά να αντιμετωπίσουν μια παντοδύναμη αντιπολίτευση στην ίδια την Πρωσία, αλλά κυρίως ανάμεσα στους Αυστριακούς συμμάχους. Στις 28 Ιουνίου 1914, ο αρχιδούκας Φραγκίσκος-Φερδινάρδος, ανιψιός και κληρονόμος του Αυστριακού αυτοκράτορα, δολοφονήθηκε στο Σεράγιεβο από έναν Σέρβο τρομοκράτη, τον φοιτητή Πρίντσιπ. Αυτή η επίθεση, με εύστοχη εκμετάλλευση, άρκεσε για να ανάψει τη σπίθα και να κάνει να ξεσπάσει ο Πρώτος Παγκόσμιος πόλεμος. Προκαλεί κάποια έκπληξη σήμερα το γεγονός ότι οι σερβικές εθνικιστικές ομάδες επιτηρούνταν τόσο πλημμελώς από την αυτοκρατορική αστυνομία, και ότι οι επιχειρήσεις τους ήταν τόσο απρόβλεπτες, και επίσης ότι ο διάδοχος του θρόνου της Αυστρίας ήταν τόσο απροστάτευτος εν μέσω τέτοιων ιστορικών συνθηκών. Η έκπληξη μειώνεται αν σημειωθεί ότι αυτός ο διάδοχος, που παρουσιάζεται σαν άνθρωπος «δύσπιστος» και «βίαιος», εξέφραζε γνώμες και σχέδια τελείως αντίθετα σ’ εκείνα της τότε αυτοκρατορικής κυβέρνησης, και ότι επιπλέον πήγε στο Σεράγιεβο προκειμένου να συναντήσει τον Γουλιέλμο Β’, ίσως με δική του πρωτοβουλία, μια συνάντηση της οποίας αγνοούμε παντελώς το περιεχόμενο. Όπως κι αν έχουν τα πράγματα, η δολοφονία του επέτρεψε αφενός να επιτευχθεί η κήρυξη του επιθυμητού πολέμου και αφετέρου να ξεφορτωθούν έναν ενοχλητικό διάδοχο.

Η ιαπωνική επίθεση στο Perl Harbor και η είσοδος των ΗΠΑ στο Β’ Παγκόσμιο

Ομοίως, το 1939, το περιβάλλον του προέδρου Roosvelt ευχόταν ανοιχτά την είσοδο των ΗΠΑ στον πόλεμο, στο πλευρό της Αγγλίας, για να κατευθύνουν μια πληθωρική αμερικανική βιομηχανία προς μια πολεμική προσπάθεια, και με τον απώτερο στόχο να ανοίξουν για λογαριασμό των ΗΠΑ την τεράστια ασιατική αγορά. Κι εκείνος όμως έπρεπε να μεταστρέψει μια κοινή γνώμη που είχε εκδηλωθεί συντριπτικά υπέρ του απομονωτισμού. Στις 26 Νοεμβρίου 1941 απηύθυνε προς την ιαπωνική κυβέρνηση ένα απίθανο τελεσίγραφο, απαιτώντας «την άμεση απόσυρση όλων των ιαπωνικών στρατευμάτων από τη Μαντζουρία και την Ινδοκίνα». Η Ιαπωνία αντιμετώπιζε δυσκολίες στον πόλεμο και την 7η Δεκεμβρίου η αμερικανική στρατιωτική βάση του Πέρλ Χάρμπορ δέχτηκε επίθεση από την ιαπωνική αεροπορία χωρίς κήρυξη πολέμου και χωρίς οι αξιωματικοί της βάσης να ειδοποιηθούν. Σε δύο ώρες ο αμερικανικός στόλος του Ειρηνικού είχε μειωθεί κατά οκτώ θωρηκτά, τρία καταδρομικά, οκτώ αντιτορπιλικά, σαρανταπέντε αεροπλάνα και έναν μεγάλο αριθμό νεαρών Αμερικανών στρατιωτών. Αυτή η «τρομοκρατική» επίθεση μπέρδεψε την κοινή γνώμη και έκρινε την είσοδο των ΗΠΑ στον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο. Η ομάδα των συμβούλων επιχειρήσεων είχε τον πόλεμο που ήθελε.

Μερικές ερωτήσεις έγιναν εκ των υστέρων. Γιατί το Πέρλ Χάρμπορ ήταν τόσο πλημμελώς προστατευμένο, όταν τον Ιανουάριο του 1941 ο J. Grew, πρέσβης των ΗΠΑ στο Τόκυο, είχε ενημερώσει με επιστολή του προς τον Ρούσβελτ ότι το Πέρλ Χάρμπορ θα ήταν ο «πρώτος στόχος» μια ενδεχόμενης ιαπωνικής επίθεσης – ειδοποίηση που επαναλήφθηκε τον Αύγουστο του 1941 από τον Dies, μέλος του Κονγκρέσου; Ο μυστικός κώδικας των Ιαπώνων ήταν από καιρό γνωστός στις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες καθώς και σε πολλούς συμμάχους, και ο Ολλανδός ναύαρχος Helfrich, ανάμεσα σε άλλους, είχε προειδοποιήσει την Ουώσινγκτον για την επίθεση. Οι αξιωματικοί όμως του Πέρλ Χάρμπορ δεν είχαν λάβει καμία σχετική ειδοποίηση. Το βράδυ πριν από την ιαπωνική επίθεση ο Ρούσβελτ είχε συγκεντρώσει κάποιους βαθμοφόρους στον Λευκό Οίκο για να περιμένουν την επίθεση «έκπληξη» και, μερικές μέρες αργότερα, απαιτούσε από μισή ντουζίνα αξιωματικών απόλυτη σιγή πάνω στο κρατικό μυστικό: «Κύριοι, αυτό θα το πάρουμε στον τάφο».

Έγινε βεβαίως μια έρευνα, αλλά, σύμφωνα με τον ιστορικό J. Toland, «οι μάρτυρες άλλαζαν τις καταθέσεις τους κάτω από διάφορες πιέσεις, φάκελοι καταστρέφονταν ή ‘χάνονταν’, άνθρωποι-κλειδιά της κυβέρνησης ξεχνούσαν πού βρίσκονταν, τι είχαν πει και τι έκαναν τις κρίσιμες ώρες πριν από την επίθεση». Η ιαπωνική επίθεση στο Πέρλ Χάρμπορ επέτρεψε στην κυβέρνηση Ρούζβελτ να παρασύρει τις ΗΠΑ στον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, και οι μεγάλες βιομηχανίες (General Motors, ITT, Standard Oil, Ford κ.ά.), αφού είχαν συμβάλει ευρύτατα στην προσπάθεια του πολέμου των ναζί που θα κατέστρεφε την Ευρώπη, βρέθηκαν στρατευμένες σε έναν παγκόσμιο πόλεμο στη διάρκεια του οποίου η νίκη θα ανήκε αναμφίβολα στη χώρα της οποίας η στρατιωτικο-βιομηχανική παραγωγή ήταν η πιο δυναμική. Αυτός ο πόλεμος άνοιξε στις ΗΠΑ όχι μόνο την ασιατική αγορά, όπως διακαώς επιθυμούσε, αλλά και την αγορά της αναιμικής Ευρώπης.

Η 11η Σεπτεμβρίου 2001, η Αλ Κάιντα και η εισβολή των ΗΠΑ σε Αφγανιστάν και Ιράκ

Σήμερα η παγκόσμια κατάσταση έχει αλλάξει. Το βασικότερο ενδιαφέρον των μεγάλων βιομηχανικών ομίλων δεν είναι πλέον το άνοιγμα νέων αγορών, αλλά η απαραίτητη ενέργεια που χρειάζεται για να λειτουργήσει η ίδια η παραγωγή. Η έρευνα για νέα κοιτάσματα πετρελαίου ώστε να καλυφθούν οι αυξημένες ανάγκες σε όλες τις χώρες, τα τεράστια αποθέματα των αραβικών χωρών και η πιθανότητα να κατευθύνουν αυτή την ενέργεια μέσα από ελεγχόμενες ζώνες, είναι πλέον το αντικείμενο των ύπουλων συγκρούσεων ανάμεσα στις ΗΠΑ, ήδη αποφασισμένων να εδραιώσουν την ηγεμονία τους σ’ αυτό τον σημαντικό τομέα, και τις άλλες βιομηχανικές χώρες της Ευρώπης και της Ασίας.

Η αρπαγή τέτοιων αποθεμάτων εις βάρος του υπόλοιπου κόσμου απαιτεί απόλυτη στρατιωτική υπεροχή και πρωτίστως μια αξιοσημείωτη αύξηση του προϋπολογισμού για την Άμυνα, μέτρα που ο αμερικανικός λαός δεν ήταν, πρόσφατα ακόμη, κατ’ ουδένα τρόπο πρόθυμος να εγκρίνει. Όπως όμως σημειώνει ο Brzezinski, ένας από τους διαφημιστές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και άτομο με πολύ μεγάλη επιρροή, ο οποίος εκθείαζε το 1997 τη στρατιωτική κατοχή της κεντρικής Ασίας: «Η αναζήτηση της δύναμης δεν καταργεί αυθόρμητα τα πάθη του λαού, εκτός αν ο λαός αισθάνεται ξαφνικά απειλημένος». Υποστήριζε ακόμη ότι για να επιβληθούν αυτά τα μέτρα, θα χρειαζόταν ένα «νέο Πέρλ Χάρμπορ». Στις 11 Ιανουαρίου 2001, η επιτροπή Rumsfelf, επιφορτισμένη με την υπεράσπιση του σχεδίου μιας αμερικανικής «αντιπυραυλικής ασπίδας», υπενθύμιζε ακόμη την ιδέα ότι ένα «διαστημικό Περλ Χάρμπορ, τρόπος του λέγειν, θα αποτελέσει το γεγονός που θα βγάλει το έθνος από το λήθαργο του και θα σπρώξει την αμερικανική κυβέρνηση στη δράση».

Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001 το πρωί, τρομοκράτες άλλαξαν την πορεία τεσσάρων αεροπλάνων των αμερικανικών αερογραμμών. Δύο από αυτά εξερράγησαν στους δύο μεγαλύτερους πύργους του Μανχάτταν. Τα κτίρια κατέρρευσαν το ένα μετά το άλλο, φέρνοντας το θάνατο σε πολλές χιλιάδες ανθρώπους. Ένα τρίτο αεροπλάνο χτύπησε μια πτέρυγα του Πενταγώνου που είχε αλλάξει λειτουργία, και τέλος, ένα τέταρτο συνετρίβη στην εξοχή. Η επίθεση στο Μανχάτταν, κινηματογραφημένη από την αμερικανική τηλεόραση, αναμεταδόθηκε σ’ ολόκληρο τον κόσμο: η πυρκαγιά, η κατάρρευση των πύργων, τα σώματα που γκρεμίζονταν από τα κτίρια, κομματιασμένα, απανθρακωμένα. Η εθνική και παγκόσμια συγκίνηση, προφανώς, ήταν τεράστια.

Στις ώρες που ακολούθησαν, και πριν καν μια επιτροπή έρευνας μπορέσει να συσταθεί, μάθαμε ότι η επιχείρηση έγινε από ένα διεθνές τρομοκρατικό δίκτυο, την Αλ Κάιντα, εμψυχωμένο από τον Σαουδάραβα πολυεκατομμυριούχο Ben Laden.

Ο πρώην υπουργός Henry Kissinger απαιτούσε τότε μια άμεση στρατιωτική απάντηση, μια απάντηση «που θα καταλήξει στο ίδιο αποτέλεσμα όπως εκείνο που ακολούθησε την επίθεση στο Πέρλ Χάρμπορ, στην καταστροφή δηλαδή του συστήματος που ευθύνεται για την επίθεση αυτή: ένα δίκτυο τρομοκρατικών οργανώσεων που βρίσκουν καταφύγιο στις πρωτεύουσες ορισμένων κρατών». Σε μερικές ημέρες, η δημοτικότητα του αμερικανού προέδρου πέρασε από το 55% στο 86%, σύμφωνα με τις σφυγμομετρήσεις.

Η Αμερική είναι έτοιμη για πόλεμο. Η συνέχεια είναι γνωστή. Πρώτα η εισβολή στο Αφγανιστάν, που κατηγορήθηκε ότι χρησιμεύει ως βάση για το δίκτυο της Αλ Κάιντα και ως καταφύγιο για τον αρχηγό της Μπίν Λάντεν. Έπειτα η κατάληψη του Ιράκ, μετά την οποία η αμερικανική κυβέρνηση διαβεβαίωσε τον κόσμο πως έχει αποδείξεις ότι αυτό το κράτος διατηρούσε «όπλα μαζικής καταστροφής» και ότι ετοιμαζόταν να τα παραδώσει σε διεθνείς τρομοκρατικές οργανώσεις. Τέλος, υπήρξαν διάφορες ασαφείς απειλές εναντίον πολλών κρατών «παριών».

Οι πολλές απιθανότητες και οι ασυναρτησίες αυτής της ιστορίας έχουν ήδη αποκαλυφθεί από πολλούς συγγραφείς (Chossudovsky, Franssen, Meyssan). Αξίζει να αναφερθούν οι πιο σημαντικές:

1. Στην επίθεση στο Μανχάτταν, οι ερασιτέχνες πιλότοι πέτυχαν ένα ανδραγάθημα τεράστιας ακρίβειας, που λίγοι επαγγελματίες ακροβάτες μπορούν να το καταφέρουν. Όμως, γνωρίζουμε ότι τέτοια ακρίβεια μπορεί εύκολα να επιτευχθεί χάρη στην τεχνολογία που ονομάζεται “global hawk”, που έχει τελειοποιήσει και κατέχει η αμερικανική άμυνα, μια τεχνολογία που επιτρέπει να πάρει κάποιος τον έλεγχο ενός αεροπλάνου εν πτήσει και να το τηλεκατευθύνει.

2.  Το διαβατήριο του ενός εκ των τρομοκρατών πιλότων βρέθηκε άθικτο στα συντρίμμια των δύο πύργων που κάπνιζαν, επιτρέποντας να τον αναγνωρίσουν, καθώς επίσης και τους υποτιθέμενους συνεργούς του.

3. Την εβδομάδα πριν από την επίθεση, πολλοί είχαν δώσει πληροφορίες γι’ αυτό που ετοιμαζόταν. Οι γερμανικές, αιγυπτιακές, γαλλικές, ισραηλινές και ρωσικές μυστικές υπηρεσίες μάταια είχαν ειδοποιήσει τους Αμερικανούς ομολόγους τους. Ακόμη χειρότερα, υπήρξαν πολλά εγκλήματα «εσωτερικής πληροφόρησης»*, που αφορούσαν τις αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες οι οποίες εμπλέκονταν στην επίθεση, καθώς και τις εταιρείες που ενοικίαζαν τους πύργους. Δυστυχώς η Δικαιοσύνη έμεινε μουγκή όσον αφορά την ταυτότητα αυτών των «πληροφορημένων» εκ των έσω, που διέπραξαν αυτά τα εγκλήματα. Μπορεί λοιπόν να υποθέσει κανείς ότι επρόκειτο για ανθρώπους με ιδιαίτερη επιρροή.

* Απαγορευμένες χρηματιστηριακές συναλλαγές με βάση πληροφορίες εκ των έσω, μη ανακοινώσιμες. (Σ.τ.μ. )

4. Ο χρηματοδότης του ταμείου αυτής της επιχείρησης βρέθηκε. Πρόκειται για τον Πακιστανό στρατηγό Mahmoud Ahmad (με διαταγή του εκατό χιλιάδες δολάρια είχαν δοθεί στον αρχηγό των αεροπειρατών, τον Mohammed Atta). Την εβδομάδα της επίθεσης είχε ιδιαίτερες συζητήσεις με τον διευθυντή της CIA, καθώς και με πολλούς γερουσιαστές και υπουργούς του αμερικανικού κράτους. Το ίδιο το πρωινό της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, συνέτρωγε στο Καπιτώλιο με τον πρόεδρο της επιτροπής πληροφοριών της γερουσίας.

5. Η εισβολή στο Αφγανιστάν δεν επέτρεψε στον αμερικανικό στρατό να συλλάβει τον Σαουδάραβα Μπίν Λάντεν. Ικανοποιήθηκε όμως με το ίδιο το Αφγανιστάν. Και η κατάκτηση του Ιράκ δεν επέτρεψε να βρεθούν «όπλα μαζικής καταστροφής» που η αμερικανική κυβέρνηση είχε υποσχεθεί ότι θα ανακάλυπτε εκεί (ούτε καν τα χημικά όπλα που οι Αμερικανοί είχαν παραδώσει στην ιρακινή κυβέρνηση και της είχαν επιτρέψει να τα χρησιμοποιήσει για να σκοτώσει μ’ αυτά τους Κούρδους). Το ψέμα αποκαλύφθηκε ολοκάθαρα όταν, πριν καν εισβάλλουν στο Ιράκ οι αμερικανικοβρετανικές δυνάμεις, ο σκοπός του πολέμου μεταβλήθηκε αιφνίδια και χωρίς εξήγηση. Αυτή τη φορά αφορούσε την απελευθέρωση του Ιράκ από μια δικτατορία πραγματικά τρομακτική, που βασάνιζε και δολοφονούσε τους αντιπάλους της, αλλά που οι ΗΠΑ προστατεύουν με πατρική στοργή σ’ ολόκληρο τον κόσμο, όταν καθεστώτα σφαγέων της είναι χρήσιμα (Ινδονησία, Κολομβία, Άγιος Δομίνικος, Αϊτή, Γρενάδα κλπ. ). Όσο για τον εγκληματία αρχηγό του ιρακινού κράτους, που είχε καταδικαστεί από τον ΟΗΕ το 1986 και το 1987 για τη χρήση χημικών όπλων, δεν ξέφυγε από τις διεθνείς κυρώσεις παρά χάρη στην αμερικανική κυβέρνηση που αντιτάχθηκε σ’ αυτές και η οποία επιπλέον αύξησε τη βοήθειά της προς τον εξολοθρευτή των Κούρδων.

6. Φυσικά, ο Σαουδάραβας Μπίν Λάντεν πρακτικά αναγνώρισε την ευθύνη του «ισλαμισμού» του στην επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου, αλλά τι αξία να αποδώσει κανείς στη μαρτυρία του, όταν αυτό το άτομο ήταν συνδεδεμένο με τη CIA από πάρα πολύ καιρό, και εργαζόταν ακόμη γι’ αυτές τις υπηρεσίες το 1999 στο Βελιγράδι και το 2001 στην Τσετσενία, λίγο πριν την επίθεση στο Μανχάτταν;

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Για να ολοκληρώσουμε αυτή τη μεθοδική και σύντομη ιστορία της μαφιόζικης τρομοκρατίας, μπορούμε να «καταχωρίσουμε» τις επιχειρήσεις της κάτω από διαφορετικά ονόματα, αλλά που λίγο πολύ τα ξαναβρίσκουμε σε ορισμένες περιπτώσεις της σημερινής τρομοκρατίας. Από τους πολιτικούς αντιπάλους λανθασμένα κατηγορούμενους για τρομοκρατία μέσω αποδείξεων κατασκευασμένων από την αστυνομία, στη χειραγώγηση ενθουσιωδών ατόμων και τον έλεγχο σημαντικών τρομοκρατικών ομάδων, μέχρι τις στρατιωτικές επιθέσεις που σκοπό έχουν να δικαιολογήσουν έναν πόλεμο εξάπλωσης, όλες αυτές οι μορφές χειραγώγησης μπορεί να παρατηρηθούν στις πιο πρόσφατες υποθέσεις τρομοκρατίας.

Ίσως όμως θα αντέλεγε κανείς ότι τα παραδείγματα τέτοιων χειραγωγήσεων, αν και πολυάριθμα, δεν μπορεί να επεκταθούν σε άλλες επιχειρήσεις για τις οποίες είναι δύσκολο να προχωρήσουμε σε συσχετισμούς αυτού του είδους. Το απλό γεγονός, όμως, ότι μετά από μια επίθεση, ούτε τα ΜΜΕ ούτε οι εξουσιοδοτημένοι ειδικοί στο θέμα της τρομοκρατίας θυμούνται αυτά τα πολυάριθμα παραδείγματα ή την υπόθεση μια αστυνομικής χειραγώγησης, καθιστά ύποπτη όλη την εμπεριστατωμένη τους ρητορική, και είναι παράξενο που οι σχολιαστές αυτοί δεν το καταλαβαίνουν.

— σχετικές σημειώσεις —

• Ολόκληρο το βιβλίο The Logic of Terrorism στα αγγλικά, με τις υποσημειώσεις (όχι ιδιαίτερα κατατοπιστικές)
• Η κατασκευή της τρομοκρατίας, του Κλεάνθη Γρίβα (μια καλύτερη ματιά στη RAF και τις Ερυθρές Ταξιαρχίες)
• Προβοκάτορας: Όσα δεν φτάνει η εξουσία, βάζει άλλους να τα φτάσουν, της Αφροδίτης Πολίτη (οι διασημότερες προβοκάτσιες)
• Τα μυστήρια της 11ης Σεπτεβρίου, στο Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα